$
12496.80 UZS
11.86
137.81 UZS
2.18
13560.28 UZS
76.54
Kechasi

Ho‘l soch bilan ko‘chaga chiqmang

09:59 / 26.11.2023

Kunlar salqinlashib, namgarchilik boshlangach biz o‘zimizni tabiiy ravishda salqin va sovuq ob-havoga moslashitirishimiz zarur. Bu ayniqsa odatlarimizda aks ettishi kerak. Yoshlarda xo‘l soch bilan shapkasiz ko‘chaga chiqib ketish tez-tez  kuzatiladi. Koni zarar bo‘lgan bu odat nimalarga olib kelishini tasavvur qilish uchun ozroq bilimga ega bo‘lish foydadan holi emas. Masalan, orttirilgan migren kasalligi. U oddiy bosh og‘rig‘idan qanday farq qiladi? Uni butunlay davolasa bo‘ladimi? Ob-havoning ta’sirida og‘riqning qo‘zg‘alishi rostmi? “Noviy ochag” nashri quyida ushbu savollarga qiziquvchilar uchun javob berdi.

Migrenni oddiy bosh og‘rig‘idan qanday ajratish mumkin?

Bosh og‘rig‘ining ko‘plab shakllari mavjud va ularning barchasi ikkita asosiy toifaga bo‘linadi: birlamchi bosh og‘rig‘i (nevrologik kasallik o‘zini bosh og‘rig‘i sifatida namoyon qiladi) va boshqa kasalliklardan (infeksiya, o‘sma, jarohat, qon tomirlarining shikastlanishi va boshqalar) ikkilamchi bosh og‘rig‘i. Migren asosiy bosh og‘rig‘idir. Qoida tariqasida, bu bir necha soat davom etadigan kuchli og‘riq, ko‘ngil aynishi, yorug‘lik va tovushlarga toqat qilmaslik bilan tavsiflanadi.

Nima uchun migren paydo bo‘ladi?

Bu miyadagi biokimyoviy va elektr hodisalari kaskadidir. Ya’ni migrenda qon tomirlari va miyaning tuzilishi normal holatda bo‘ladi. Xususan, CGRP (kalsitonin geni bilan bog‘liq peptid) migren paytida miyada ortiqcha miqdorda ajralib chiqadigan oqsildir va bu bosh og‘rig‘iga sabab bo‘ladi.

Bu irsiyatga bog‘liqmi?

Albatta, migren 60 foiz genetik, 40 foiz tashqi omillarga bog‘liq. Stress, tashvish, depressiya migren, uyqu buzilishining eng kuchli provokatorlari hisoblanadi. Ayollarda gormonal o‘zgarishlar sabab bo‘ladi. Meteorologik qaramlik — bu bahsli masala, chunki ko‘pchilikda migren ob-havoning o‘zgarishi bilan qo‘zg‘alishini inkor etib bo‘lmaydi. Boshqa tomondan, atmosfera bosimining o‘zgarishi hech qanday ta’sir o‘tkazmaydi. Shuning uchun bu masala o‘rganilmoqda. Turli xil tarkibga ega bo‘lgan kislorodli havo massalarining harakati migren xurujini keltirib chiqaradi, ammo bosimning o‘zi emas, degan gipoteza mavjud.

Spirtli ichimliklar migrenga olib kelishi mumkinmi?

Bu yerda ikkita variant mavjud. Agar spirtli ichimliklarni iste’mol qilinsa, toksik reaksiya sifatida bosh og‘rig‘iga duch keladi. Spirtli ichimliklar migrenni qo‘zg‘atuvchi omil bo‘lishi ham mumkin va bosh og‘rig‘ining kam uchraydigan turi — klaster bosh og‘rig‘inikeltirib chiqaradi.

Migren qanday davolanadi?

Ikki xil yondashuv mavjud — tabaqalashtirilgan va bosqichma-bosqich

Agar bemorda yengil yoki o‘rtacha bosh og‘rig‘i bo'lsa, unda birinchi  yondashuvga ko‘ra oddiy yoki kombinatsiyalangan analgetiklarni qo‘llash mumkin. Agar xurujlar og‘ir bo‘lsa, unda triptanlar yoki analgetik va triptanning kombinatsiyasidan foydalanish mumkin. Ammo hech qanday holatda dori-darmonlarni haftada ikki kundan ortiq qabul qilish kerak emas, aks holda og‘riq qoldiruvchi vositalarga qaramlikni rivojlanish xavfi mavjud.

Dori-darmonlarni haftasiga ikki martadan ko‘proq qabul qilishda rezistentlik paydo bo‘ladimi?

Ha, dorilar ta’sir qilishni to‘xtatadi, bosh og‘rig‘i deyarli har kuni kuzatiladi. Uni maqbul darajada ushlab turish uchun dorilar qabul qilinaveradi. Bu dahshatli holat, chunki uni davolash qiyinlashadi va bu bemorning hayotiga xavf soladi.

Xurujning oldini olish usullari bormi?

Qon bosimini pasaytirish, depressiya, epilepsiyani davolash uchun ba'zi dorilar migren xurujining chastotasini kamaytirishi ilmiy jihatdan isbotlangan. Bu epilepsiya yoki bosim bilan hech qanday aloqasi yo‘q, lekin bu dorilar hali ham shunday ta’sirga ega. Shuningdek, migrenga nisbatan aniqroq ta’sir ko‘rsatadigan yangi dorilar mavjud. Ular migren og‘rig‘iga olib keladigan CGRP (kalsitonin geniga bog‘liq peptid) oqsilini to‘xtatadi.

Qattiq xuruj insultga olib kelishi haqiqatmi?

Yo‘q. Migren yoqimsiz og‘riqdir, ammo insult rivojlanish ehtimoli juda kam. Darhol e’tibor berish kerak bo‘lgan yagona bosh og‘rig‘i — bu to‘satdan kuzatiladigan bosh og‘rig‘i. Bir necha soniya ichida u o‘zining maksimal intensivligiga yetadi. Bu og‘riqlar qon tomir falokatning namoyon bo‘lishi bilan bog‘liq bo'lishi mumkin, shuning uchun bunday vaqtda shoshilinch yordam so‘rash kerak.

Agar og‘riq boshlangan bo‘lsa, nima qilish kerak?

Birinchidan dori inyeksiya sifatida yoki suyuqlik shaklida olinishi kerak, shunda u tezroq ta’sir qiladi. Va biroz uxlab olishga harakat qilish lozim, bu ham yordam berishi mumkin.

Migrenni butunlay davolash mumkinmi?

Yomon xabar shundaki, migren irsiy kasallikdir. Agar u bilan tug‘ilgan bo‘lsa, davolab bo‘lmaydi. Ammo og‘riqni juda kamdan-kam hollarda his qilish mumkin ular hayot sifatiga ta’sir qilmaydi.

Og‘riqning oldini olish mumkinmi?

Bemor odatda qaysi alomatlar uchun tabletka qabul qilish vaqti kelganini biladi. Yorug‘likka qarash, ko‘ngil aynishi — migren hujumi yaqinlashayotganini aytadigan turli xil alomatlar mavjud. Bunday vaziyatda tezda harakat qilish kerak, chunki preparat qanchalik tez qabul qilinsa, u shuncha samarali bo‘ladi. Aytgancha, bo‘yin og‘rig‘i ham yaqinlashib kelayotgan xurujning alomati bo‘lishi mumkin. Ko‘pchilik buni osteoxondroz deb taxmin qiladi va keraksiz tekshiruvlarga vaqt sarflaydi.

 

 

 

 

 


Foydali


														
														Gadjetlar bolalar salomatligiga salbiy ta’sir ko‘rsatadi

Gadjetlar bolalar salomatligiga salbiy ta’sir ko‘rsatadi

Smartfondagi turli o‘yinlar esa bolalarning ruhiyatiga jiddiy ta’sir qilyapti.
10:25 / 29.02.2024

														
														Mana nima uchun kofeni ko‘p ichish tavsiya etilmaydi

Mana nima uchun kofeni ko‘p ichish tavsiya etilmaydi

Kofeni ortiqcha iste’mol qilish tish va suyaklarga salbiy ta’sir ko‘rsatishi mumkin.
11:19 / 28.02.2024

														
														Nima uchun bahorda kasalliklar “qo‘zg‘aladi?”

Nima uchun bahorda kasalliklar “qo‘zg‘aladi?”

Tanadagi zahiralarning kamayishi tufayli vitaminlar yetishmasligi-gipovitaminozga olib keladi.
11:16 / 28.02.2024

														
														Arab xurmosini tez-tez iste’mol qilishga 10 ta sabab:

Arab xurmosini tez-tez iste’mol qilishga 10 ta sabab:

Uzoq davom etgan kasallikdan tezroq sog‘ayib, tiklanishga yordam beradi.
09:30 / 27.02.2024

														
														Oddiygina karamdan mazali taom retsepti

Oddiygina karamdan mazali taom retsepti

Ayniqsa, parhez tutuvchi ayollar kechki dasturxon uchun ham to‘yimli, ham kaloriyali taom retseptini izlashadi.
16:54 / 12.02.2024

														
														Kartoshka fri sigaretdek zararli

Kartoshka fri sigaretdek zararli

150 gr qovurilgan kartoshka qalamchasining zarari 2,5 quti sigaretning salbiy oqibatiga teng.
17:20 / 09.02.2024

														
														95 yoshli otaxon universitetni tamomladi

95 yoshli otaxon universitetni tamomladi

95 yoshli Devid Marjot Britaniyaning Kingston universitetining eng keksa bitiruvchisiga aylandi.
17:33 / 07.02.2024

														
														Hayvonlarni gallyutsinatsiya qiladigan qo‘ziqorin turi

Hayvonlarni gallyutsinatsiya qiladigan qo‘ziqorin turi

Ammo yaqinda olimlar tabiatan go‘shtxo‘r bo‘lgan tulki bu turdagi qo‘ziqorinlarni tanovul qilishini aniqlashdi.
16:57 / 05.02.2024

														
														O‘lmaydigan bakteriyalar organizmda yillar davomida yashaydi

O‘lmaydigan bakteriyalar organizmda yillar davomida yashaydi

Ushbu infeksiyalar tezda moslashadi va keyin ildiz otadi.
17:15 / 04.02.2024

														
														Ko‘p sho‘r yeyish yurakka zarar

Ko‘p sho‘r yeyish yurakka zarar

Tuz organizmda suvni ushlab chiqaradi, bu esa semirishga olib keladi.
16:47 / 04.02.2024

Bu ham qiziq

Mirziyoyev Xivadagi "Istiqlol" mahallasiga tashrif buyurdi

Mirziyoyev Xivadagi "Istiqlol" mahallasiga tashrif buyurdi

Shavkat Mirziyoyev Xorazm viloyati Xiva tumanidagi  Istiqlol mahallasida bo‘lib, aholining yashash sharoiti bilan yaqindan t…
21:50 / 29.02.2024
Uzbekistan Airways Navro‘z bayrami munosabati bilan chegirma e’lon qildi

Uzbekistan Airways Navro‘z bayrami munosabati bilan chegirma e’lon qildi

Bu haqda kompaniya matbuot xizmati xabar berdi.
12:40 / 01.03.2024
Prezident: Bu ko‘prik o‘zbek va qoraqalpoq xalqlari o‘rtasidagi og‘zibirlik va hamkorlik ko‘prigidir

Prezident: Bu ko‘prik o‘zbek va qoraqalpoq xalqlari o‘rtasidagi og‘zibirlik va hamkorlik ko‘prigidir

Prezident Shavkat Mirziyoyev 29-fevral kuni Xorazm viloyatiga tashrif buyurdi.
14:29 / 29.02.2024
Bugun, 1-mart kuni Navalniyning dafn marosimi bo‘lib o‘tadi

Bugun, 1-mart kuni Navalniyning dafn marosimi bo‘lib o‘tadi

Aleksey Navalniyning jasadi 24-fevral kuni onasiga topshirildi, o‘shandan beri uning sheriklari ommaviy xayrlashish marosimi…
08:50 / 01.03.2024
Robot cho‘kib ketgan kemadan xazinani olib chiqishda yordam beradi

Robot cho‘kib ketgan kemadan xazinani olib chiqishda yordam beradi

Bu xazina tarixdagi eng katta xazinalardan biridir.
09:48 / 01.03.2024
Toshkentda jamoat transportlarida bir kunda qancha yo‘lovchi tashilgani ma’lum bo‘ldi

Toshkentda jamoat transportlarida bir kunda qancha yo‘lovchi tashilgani ma’lum bo‘ldi

Ko‘rsatkich o‘tgan yilga nisbatan 160 foizga o‘sgan.
11:06 / 01.03.2024
Urganch va O‘zbekistonning boshqa shaharlariga aviachipta narxini arzonlashtirish uchun 30 mlrd so‘m subsidiya beriladi

Urganch va O‘zbekistonning boshqa shaharlariga aviachipta narxini arzonlashtirish uchun 30 mlrd so‘m subsidiya beriladi

Prezident Urganch aeroporti boshqaruvi va modernizatsiyasiga xususiy sherik jalb qilish muhimligini ta’kidladi.
16:10 / 01.03.2024
Yoshlikni kamida 5 yilga uzaytirishga yordam beradigan mahsulotlar

Yoshlikni kamida 5 yilga uzaytirishga yordam beradigan mahsulotlar

Shunday qilib, mutaxassislar ovqatlanish uchun ideal formulani aniqlashga muvaffaq bo‘lishdi.
11:25 / 01.03.2024
O‘zbekistonning oltita viloyatida qor ko‘chish xavfi e’lon qilindi

O‘zbekistonning oltita viloyatida qor ko‘chish xavfi e’lon qilindi

Bu asosan tog‘li hududlarda sodir bo‘ladi.
10:36 / 01.03.2024
Xorazmga kirish uchun “O‘zbekiston – mening ikkinchi uyim” viza tizimi joriy qilinadi – Президент

Xorazmga kirish uchun “O‘zbekiston – mening ikkinchi uyim” viza tizimi joriy qilinadi – Президент

Turizmni qo‘llab-quvvatlash jamg‘armasining tushumi 3 yil davomida Xorazmning o‘zida qoldiriladi.
15:02 / 01.03.2024

O‘zbekiston va jahonda ro‘y berayotgan eng so‘nggi voqea-hodisalar, sport, shou-biznes, madaniyat, informatsion texnologiyalar va ilm-fan yangiliklaridan doimo xabardor bo‘ling!

O‘zbekiston va jahonda ro‘y berayotgan eng so‘nggi voqea-hodisalar, sport, shou-biznes, madaniyat, informatsion texnologiyalar va ilm-fan yangiliklaridan doimo xabardor bo‘ling!