$
12679.99 UZS
-24.69
143.34 UZS
1.68
13779.35 UZS
21.45
26° Kechasi 15°

Ho‘l soch bilan ko‘chaga chiqmang

09:59 / 26.11.2023

Kunlar salqinlashib, namgarchilik boshlangach biz o‘zimizni tabiiy ravishda salqin va sovuq ob-havoga moslashitirishimiz zarur. Bu ayniqsa odatlarimizda aks ettishi kerak. Yoshlarda xo‘l soch bilan shapkasiz ko‘chaga chiqib ketish tez-tez  kuzatiladi. Koni zarar bo‘lgan bu odat nimalarga olib kelishini tasavvur qilish uchun ozroq bilimga ega bo‘lish foydadan holi emas. Masalan, orttirilgan migren kasalligi. U oddiy bosh og‘rig‘idan qanday farq qiladi? Uni butunlay davolasa bo‘ladimi? Ob-havoning ta’sirida og‘riqning qo‘zg‘alishi rostmi? “Noviy ochag” nashri quyida ushbu savollarga qiziquvchilar uchun javob berdi.

Migrenni oddiy bosh og‘rig‘idan qanday ajratish mumkin?

Bosh og‘rig‘ining ko‘plab shakllari mavjud va ularning barchasi ikkita asosiy toifaga bo‘linadi: birlamchi bosh og‘rig‘i (nevrologik kasallik o‘zini bosh og‘rig‘i sifatida namoyon qiladi) va boshqa kasalliklardan (infeksiya, o‘sma, jarohat, qon tomirlarining shikastlanishi va boshqalar) ikkilamchi bosh og‘rig‘i. Migren asosiy bosh og‘rig‘idir. Qoida tariqasida, bu bir necha soat davom etadigan kuchli og‘riq, ko‘ngil aynishi, yorug‘lik va tovushlarga toqat qilmaslik bilan tavsiflanadi.

Nima uchun migren paydo bo‘ladi?

Bu miyadagi biokimyoviy va elektr hodisalari kaskadidir. Ya’ni migrenda qon tomirlari va miyaning tuzilishi normal holatda bo‘ladi. Xususan, CGRP (kalsitonin geni bilan bog‘liq peptid) migren paytida miyada ortiqcha miqdorda ajralib chiqadigan oqsildir va bu bosh og‘rig‘iga sabab bo‘ladi.

Bu irsiyatga bog‘liqmi?

Albatta, migren 60 foiz genetik, 40 foiz tashqi omillarga bog‘liq. Stress, tashvish, depressiya migren, uyqu buzilishining eng kuchli provokatorlari hisoblanadi. Ayollarda gormonal o‘zgarishlar sabab bo‘ladi. Meteorologik qaramlik — bu bahsli masala, chunki ko‘pchilikda migren ob-havoning o‘zgarishi bilan qo‘zg‘alishini inkor etib bo‘lmaydi. Boshqa tomondan, atmosfera bosimining o‘zgarishi hech qanday ta’sir o‘tkazmaydi. Shuning uchun bu masala o‘rganilmoqda. Turli xil tarkibga ega bo‘lgan kislorodli havo massalarining harakati migren xurujini keltirib chiqaradi, ammo bosimning o‘zi emas, degan gipoteza mavjud.

Spirtli ichimliklar migrenga olib kelishi mumkinmi?

Bu yerda ikkita variant mavjud. Agar spirtli ichimliklarni iste’mol qilinsa, toksik reaksiya sifatida bosh og‘rig‘iga duch keladi. Spirtli ichimliklar migrenni qo‘zg‘atuvchi omil bo‘lishi ham mumkin va bosh og‘rig‘ining kam uchraydigan turi — klaster bosh og‘rig‘inikeltirib chiqaradi.

Migren qanday davolanadi?

Ikki xil yondashuv mavjud — tabaqalashtirilgan va bosqichma-bosqich

Agar bemorda yengil yoki o‘rtacha bosh og‘rig‘i bo'lsa, unda birinchi  yondashuvga ko‘ra oddiy yoki kombinatsiyalangan analgetiklarni qo‘llash mumkin. Agar xurujlar og‘ir bo‘lsa, unda triptanlar yoki analgetik va triptanning kombinatsiyasidan foydalanish mumkin. Ammo hech qanday holatda dori-darmonlarni haftada ikki kundan ortiq qabul qilish kerak emas, aks holda og‘riq qoldiruvchi vositalarga qaramlikni rivojlanish xavfi mavjud.

Dori-darmonlarni haftasiga ikki martadan ko‘proq qabul qilishda rezistentlik paydo bo‘ladimi?

Ha, dorilar ta’sir qilishni to‘xtatadi, bosh og‘rig‘i deyarli har kuni kuzatiladi. Uni maqbul darajada ushlab turish uchun dorilar qabul qilinaveradi. Bu dahshatli holat, chunki uni davolash qiyinlashadi va bu bemorning hayotiga xavf soladi.

Xurujning oldini olish usullari bormi?

Qon bosimini pasaytirish, depressiya, epilepsiyani davolash uchun ba'zi dorilar migren xurujining chastotasini kamaytirishi ilmiy jihatdan isbotlangan. Bu epilepsiya yoki bosim bilan hech qanday aloqasi yo‘q, lekin bu dorilar hali ham shunday ta’sirga ega. Shuningdek, migrenga nisbatan aniqroq ta’sir ko‘rsatadigan yangi dorilar mavjud. Ular migren og‘rig‘iga olib keladigan CGRP (kalsitonin geniga bog‘liq peptid) oqsilini to‘xtatadi.

Qattiq xuruj insultga olib kelishi haqiqatmi?

Yo‘q. Migren yoqimsiz og‘riqdir, ammo insult rivojlanish ehtimoli juda kam. Darhol e’tibor berish kerak bo‘lgan yagona bosh og‘rig‘i — bu to‘satdan kuzatiladigan bosh og‘rig‘i. Bir necha soniya ichida u o‘zining maksimal intensivligiga yetadi. Bu og‘riqlar qon tomir falokatning namoyon bo‘lishi bilan bog‘liq bo'lishi mumkin, shuning uchun bunday vaqtda shoshilinch yordam so‘rash kerak.

Agar og‘riq boshlangan bo‘lsa, nima qilish kerak?

Birinchidan dori inyeksiya sifatida yoki suyuqlik shaklida olinishi kerak, shunda u tezroq ta’sir qiladi. Va biroz uxlab olishga harakat qilish lozim, bu ham yordam berishi mumkin.

Migrenni butunlay davolash mumkinmi?

Yomon xabar shundaki, migren irsiy kasallikdir. Agar u bilan tug‘ilgan bo‘lsa, davolab bo‘lmaydi. Ammo og‘riqni juda kamdan-kam hollarda his qilish mumkin ular hayot sifatiga ta’sir qilmaydi.

Og‘riqning oldini olish mumkinmi?

Bemor odatda qaysi alomatlar uchun tabletka qabul qilish vaqti kelganini biladi. Yorug‘likka qarash, ko‘ngil aynishi — migren hujumi yaqinlashayotganini aytadigan turli xil alomatlar mavjud. Bunday vaziyatda tezda harakat qilish kerak, chunki preparat qanchalik tez qabul qilinsa, u shuncha samarali bo‘ladi. Aytgancha, bo‘yin og‘rig‘i ham yaqinlashib kelayotgan xurujning alomati bo‘lishi mumkin. Ko‘pchilik buni osteoxondroz deb taxmin qiladi va keraksiz tekshiruvlarga vaqt sarflaydi.

 

 

 

 

 


Foydali


														
														Ilon Mask boshqa bemorga miya implantatsiyasini joylashtirishga rasman ruxsat oldi

Ilon Mask boshqa bemorga miya implantatsiyasini joylashtirishga rasman ruxsat oldi

Ikkinchi bemorga ultra yupqa simlarni miyaga yanada chuqurroq kiritish rejalashtirilmoqda.
10:16 / 22.05.2024

														
														Baxt va saodat topishning bir yo‘li

Baxt va saodat topishning bir yo‘li

Qissadan hissa chiqaring.
15:32 / 05.05.2024

														
														Binance kriptobirjasi asoschisi XAMASga o‘tkazmalarni yashirishda ayblanmoqda

Binance kriptobirjasi asoschisi XAMASga o‘tkazmalarni yashirishda ayblanmoqda

Prokurorlar unga uch yillik qamoq jazosini so‘ragan edi.
09:53 / 03.05.2024

														
														“The Beatles” musiqiy guruhi haqidagi filmning treyleri chiqdi

“The Beatles” musiqiy guruhi haqidagi filmning treyleri chiqdi

Filmning premyerasi 8-may kuni bo‘lib o‘tadi.
11:10 / 01.05.2024

														
														Keksalar uchun piyoda yurish foydali

Keksalar uchun piyoda yurish foydali

Bunga, asosan kamharakatlik sabab bo‘lyapti.
10:20 / 01.05.2024

														
														Yuz yoshdan oshish mumkin, agar...

Yuz yoshdan oshish mumkin, agar...

Tadqiqotchilar ushbu usul 120-yilgacha umr ko‘rishni ta’minlovchi muhim omilga aylanishi mumkin, deyishmoqda.
10:26 / 03.04.2024

														
														Terining tez qarishiga nimalar sabab bo‘ladi?

Terining tez qarishiga nimalar sabab bo‘ladi?

Buning uchun kunlik menyuda teriga foydali bo‘lgan oziq-ovqat va vitaminlar yetarli miqdorda bo‘lishi kerak.
13:35 / 27.03.2024

														
														Magnit bo‘roni vaqtida nima qilish kerak?

Magnit bo‘roni vaqtida nima qilish kerak?

Qahva miqdorini kamaytirib, o‘simliklardan tayyorlangan choy iste’mol qilish kerak.
15:40 / 25.03.2024

														
														JSST: Dunyoda vaboga qarshi vaksinalar taqchilligi kuzatilmoqda

JSST: Dunyoda vaboga qarshi vaksinalar taqchilligi kuzatilmoqda

Qayd etilishicha, uch yildan buyon sayyoramizda mazkur epidemiya bilan bog‘liq vaziyat tobora yomonlashyapti.
14:44 / 25.03.2024

														
														Uzoq umr ko‘rish shartlari

Uzoq umr ko‘rish shartlari

Ekspert fikricha, uzoq va sog‘lom hayotga yetaklovchi yana bir muhim omil to‘g‘ri ovqatlanish.
10:01 / 20.03.2024

Bu ham qiziq

Saraton kasalligiga qarshi kurashuvchi zarrachalar yaratildi

Saraton kasalligiga qarshi kurashuvchi zarrachalar yaratildi

Xalqaro tadqiqot jamoasi tarkibidagi olimlar saraton hujayralarini sog‘lom to‘qimalarga zarar bermasdan o‘ldirishga qodir na…
11:50 / 28.05.2024
Maryam Tillayevaning xorijiy filmdagi ilk kadrlari paydo bo‘ldi

Maryam Tillayevaning xorijiy filmdagi ilk kadrlari paydo bo‘ldi

Bloger aktyor Maksim Lagashkin bilan birga rol ijro etgan.
17:17 / 27.05.2024
Qaysi sohalarda tadbirkorlik subyektlari ko‘proq faoliyat yuritgani ochiqlandi

Qaysi sohalarda tadbirkorlik subyektlari ko‘proq faoliyat yuritgani ochiqlandi

O‘zbekistonda 2024-yil 1-may holatiga ko‘ra, 404 755 ta tadbirkorlik subyektlari faoliyat ko‘rsatmoqda.
17:54 / 27.05.2024
Beyonse va uning eri Jay-Z plagiatda ayblanmoqda

Beyonse va uning eri Jay-Z plagiatda ayblanmoqda

Amerikalik rep qo‘shiqchisi Big Freedia qo‘shiqdagi parchadan noqonuniy foydalangan.
17:39 / 27.05.2024
Netanyaxu muzokaralarni rad etdi va G‘azoni tark etishdan bosh tortdi

Netanyaxu muzokaralarni rad etdi va G‘azoni tark etishdan bosh tortdi

Binyamin Netanyaxu G‘azodagi urushni tugatish masalasi bo‘yicha muammo borligini bildirgan.
14:58 / 27.05.2024
XAMAS uzoq tanaffusdan so‘ng Tel-Avivga raketa uchirdi. Isroil esa Rafahga zarba berdi

XAMAS uzoq tanaffusdan so‘ng Tel-Avivga raketa uchirdi. Isroil esa Rafahga zarba berdi

Keyinroq Isroil armiyasi Rafahdagi obyektga zarba berdi.
11:18 / 27.05.2024
Jahon banki O‘zbekistonga ajratgan 100 million dollarli imtiyozli kreditdan qanday maqsadlarda foydalaniladi?

Jahon banki O‘zbekistonga ajratgan 100 million dollarli imtiyozli kreditdan qanday maqsadlarda foydalaniladi?

Qayd etilishicha, jamg‘arma faoliyati dunyoning turli mamlakatlaridagi ijtimoiy himoyaga muhtoj bolalarning rivojlanishi va …
12:30 / 27.05.2024
63 nafar pedagog vazir jamg‘armasidan ustama oladi

63 nafar pedagog vazir jamg‘armasidan ustama oladi

Ushbu malakali pedagog kadrlarga 9 oy davomida mehnatga haq to‘lashning eng kam miqdorining 5,5 baravari miqdorida ustama to…
11:20 / 28.05.2024
Dollarning rasmiy kursi pasaydi

Dollarning rasmiy kursi pasaydi

Markaziy bank 28-maydan xorijiy valyutalarning o‘zbek so‘miga nisbatan yangi qiymatini e’lon qildi.
16:45 / 27.05.2024
“Bu dahshatni tugatish kerak” – Gutterish

“Bu dahshatni tugatish kerak” – Gutterish

BMT bosh kotibi Isroil armiyasining Rafaxdagi lagerga hujumini qoraladi.
09:31 / 28.05.2024

O‘zbekiston va jahonda ro‘y berayotgan eng so‘nggi voqea-hodisalar, sport, shou-biznes, madaniyat, informatsion texnologiyalar va ilm-fan yangiliklaridan doimo xabardor bo‘ling!

O‘zbekiston va jahonda ro‘y berayotgan eng so‘nggi voqea-hodisalar, sport, shou-biznes, madaniyat, informatsion texnologiyalar va ilm-fan yangiliklaridan doimo xabardor bo‘ling!