$
12643.91 UZS
16.89
151.59 UZS
9.41
13575.77 UZS
81.27
37° Kechasi 23°

Miyani qayta ishga tushirishning to‘rt asosiy usuli

00:34 / 07.01.2023

Ko‘pincha atrofdagi voqealar bizni shu qadar charchatadiki, natijada fikr yuritish qiyinlashadi. Bosh miya ko‘p narsaga, jumladan, qayta ishga tushirishga qodir. Inson o‘z miyasiga yangilanish uchun tezroq va samaraliroq bo‘lishga yordam bera oladi.

Zamonaviy odamning kundalik hayoti bu katta hajmdagi ma’lumotlarni qayta ishlash va ko‘p vazifali rejimda yashash zaruratidir. Bunday yuklanish natijasida konsentrasiya va miyaning ish qobiliyati pasayadi. Rejalashtirilgan vazifalarni o‘z vaqtida bajarish mumkin emasligini tushunish stressni keltirib chiqaradi, bu esa umuman hayot sifatining pasayishiga olib keladi. Ushbu maqola orqali ushbu muammoni hal qilishning to‘rtta usuli haqida fikr yuritamiz.

Uyqu

Miyaning eng kuchli qayta ishga tushirilishi, albatta, sog‘lom uyqu bilan bog‘liq. Viskonsin universiteti (AQSH) olimlari tomonidan olib borilgan tadqiqotlar shuni ko‘rsatadiki, sinapslar – neyronlar bir-biriga bog‘langan joylar – uyg‘onish paytida o‘sib boradi va keyin bir kechada 20 foizga qisqaradi va ko‘proq o‘sish hamda o‘rganish uchun joy yaratadi. Shunga ko‘ra, yetarli uyqu bo‘lmasa, bu jarayon sekinlashadi.

Mutaxassis Ariana Xaffington o‘zining eng ko‘p sotilgan “Uyqu inqilobi” kitobida tungi uyquni ta’minlash uchun quyidagi sharoit bo‘lishi kerakligini qayd etgan:

Yotoqxona qorong‘i, sokin va salqin bo‘lishi kerak;
Yotishdan 30 daqiqa oldin elektron qurilmalardan foydalanmalik;
Smartfondan uzoqroqda uxlash;
Soat 14:00 dan keyin tarkibida kofein bo‘lgan narsalarni yemaslik va ichmaslik;
Yotoqxonada ishlamaslik;
Yotishdan oldin dam olish uchun issiq vanna qabul qilish;
Agar uyqudan avval o‘qishni xush ko‘rsangiz, u elektron emas, oddiy kitob bo‘lishi maqsadga muvofiq;
Kun davomida jismoniy faollik.

Avstraliyaning Adelaida universitetida o‘tkazilgan tadqiqot shuni isbotladiki, 30 daqiqalik intensiv mashqlar miyani elastikroq qilib, xotira va o‘rganish qobiliyatini yaxshilaydi.

Meditatsiya

Olimlar uzoq vaqtdan beri meditasiya miyani qayta tiklashning eng yaxshi usullaridan biri ekanligini ta’kidlaydi. Misol uchun, Oregon universiteti (AQSH) professori Maykl Pozner shunday tushuntiradi:

“Meditasiya diqqat, his-tuyg‘ular va o‘z-o‘zini anglashni tartibga solish bilan shug‘ullanadigan miya hududlari tuzilishi hamda funksiyalarida neyroplastik o‘zgarishlarni keltirib chiqarishi mumkinligi isbotlangan”.

O‘z navbatida, nevrolog, yozuvchi va Amerika Neyrologiya akademiyasi direktori Sara Makkey o‘z maqolalaridan birida meditasiyaning ta’sirini batafsil tasvirlab, ular orasida yengillik, yaxshi kayfiyat va farovonlik, shuningdek, tiniq ong asosiy o‘rin tutishini qayd etgan.

Musiqa

Tadqiqotchilarning fikricha, musiqa miyani o‘rganishga, ishlashga va diqqatni jamlashga majbur qiladi. Garchi ko‘p odamlar diqqatni jamlash uchun sukut saqlash kerak, deb hisoblashsa ham, aslida unday emas. Musiqa tinglash miya to‘lqinlarining chastotasini pasaytiradi, bu esa ma’lumotni yaxshiroq qabul qilish va uni tahlil qilish uchun sharoit yaratadi.

Inson miyasi uzoq vaqt davomida bir vazifaga diqqatini jamlay olmaydi. Shu sababdan fondagi sokin musiqa diqqatni jamlash muammosini hal qiladi. Uning ikkita ta’siri bor:

Nur

Ish joyini yoritish ham konsentrasiya va mahsuldorlikka katta ta’sir ko‘rsatadi va bu borada ko‘k rangli chiroq eng yaxshi tanlovdir.

Inson ko‘zida ko‘kning qisqa to‘lqinli soyalarini taniydigan maxsus hujayralar to‘plami (tayoqchalar, konuslar va ipRGC fotoreseptorlari) mavjud. Bu hujayralar tana va miyaga quyosh chiqqani haqida signal yuboradi, so‘ng tanamiz uyqu gormoni – melatoninni haydab yuborishni boshlaydi. Aytgancha, aynan shu sababdan yotishdan oldin gadjetlarni bir chetga surib qo‘yish tavsiya etiladi. Gap shundaki, elektron mobil qurilmalar monitorlari chiqaradigan nur uxlashga imkon bermaydi. Ish vaqtida ko‘k chiroqning bu xususiyatidan foydali maqsad uchun foydalanish kerak.

Ba’zi olimlarning ta’kidlashicha, muhim vazifani bajarishdan oldin, inson ko‘k chiroq yorug‘ida bir oz vaqt o‘tirishi kerak – bu samarali yo‘lga moslashishga yordam beradi. Tajribalar shuni ko‘rsatadiki, qorong‘uda ko‘k yorug‘lik manbayi bilan ishlagan odamlar turli vazifalarni tezroq va yaxshiroq bajarishadi. Bundan tashqari, bu ta’sir ko‘k chiroq o‘chirilgandan keyin ham bir muncha vaqt davom etdi.

Xonaning yorug‘lik darajasi ham miyaning unumdorligiga ta’sir qiladi. Bog‘langan yorug‘lik aqliy faoliyat bilan bog‘liq ba’zi ishlarga e’tibor berishga imkon bermaydi.


salomatlik


														
														Tirnoqlarni yorqin va uzun bo‘lishi uchun 7 usul

Tirnoqlarni yorqin va uzun bo‘lishi uchun 7 usul

Biz bilamizki, kuchli va sog‘lom tirnoqlar muhim.
12:07 / 20.06.2024

														
														Yetarlicha suv ichmaslik qaysi organlarga yomon ta’sir qiladi?

Yetarlicha suv ichmaslik qaysi organlarga yomon ta’sir qiladi?

Organizmdagi barcha kimyoviy reaksiyalar suv ishtirokida bo‘ladi.
09:39 / 19.06.2024

														
														Nega saraton kasalligini kasbiy kasalliklar qatoriga kiritish taklif qilinmoqda?

Nega saraton kasalligini kasbiy kasalliklar qatoriga kiritish taklif qilinmoqda?

Gamaleya Aleksandr Ginzburg Rossiyada saratonning barcha turlariga qarshi universal vaksina sichqonlarda muvaffaqiyatli sino…
12:17 / 14.06.2024

														
														Uglevodlar uyqusizlik kasaliga olib kelishi mumkin

Uglevodlar uyqusizlik kasaliga olib kelishi mumkin

Mutaxassislar Pensilvaniya shtatida 377 nafar o‘smirlar ishtirokida bir tadqiqot o‘tkazdi.
17:32 / 13.06.2024

														
														Ba’zan yurakning tez urishiga nima sabab?

Ba’zan yurakning tez urishiga nima sabab?

Yurak ritmi o‘zgarishi va tezlashishi bilanoq unga ahamiyat beramiz va tashvishga tushamiz.
17:16 / 13.06.2024

														
														Tvorogni inson organizmiga foydasi

Tvorogni inson organizmiga foydasi

Har bir turdagi tvorogning kamchiliklari bor, biroq to‘g‘ri ovqatlanish sizga ko‘proq foyda olishga yordam beradi.
12:43 / 10.06.2024

														
														Bel og‘rig‘ining sabablari va eng yengil davo usullari

Bel og‘rig‘ining sabablari va eng yengil davo usullari

To‘satdan shikastlanish natijasida yoki surunkali muammo sifatida paydo bo‘ladigan bel og‘rig‘i ko‘p odamlarning kundalik fa…
11:49 / 09.06.2024

														
														Yozda nimalarga diqqatli bo‘lishimiz kerak?

Yozda nimalarga diqqatli bo‘lishimiz kerak?

Bozorlar, ko‘chalar va yo‘l yoqalarida sotiladigan uy sharoitida tayyorlangan ovqatlar hamda qo‘lbola ichimliklarni aslo ist…
10:52 / 09.06.2024

														
														Ko‘ngil ayniganda nima qilish kerak?

Ko‘ngil ayniganda nima qilish kerak?

Toza havo, zanjabil donasi va to‘g‘ri nafas olish yordam beradi.
16:12 / 08.06.2024

														
														Buyuk Britaniyada ichak infeksiyasi avj oldi

Buyuk Britaniyada ichak infeksiyasi avj oldi

Ushbu xavfli zararkunandadan 2 yoshdan 79 yoshgacha bo‘lgan insonlar aziyat chekishi mumkin.
10:59 / 08.06.2024

Bu ham qiziq

1-sinfga onlayn-qabul soat 12 da boshlanadi

1-sinfga onlayn-qabul soat 12 da boshlanadi

Bu haqda Maktabgacha va maktab ta’limi vazirligi ma’lum qildi.
11:44 / 20.06.2024
Jahon tillari universitetining 20 yoshli talabasi cho‘kib ketdi

Jahon tillari universitetining 20 yoshli talabasi cho‘kib ketdi

Bu haqda Bosh prokuratura matbuot kotibi Hayot Shamsutdinov xabar qildi.
17:04 / 20.06.2024
Vyetnam va Rossiya rahbarlari o‘zaro muzokara o‘tkazdi

Vyetnam va Rossiya rahbarlari o‘zaro muzokara o‘tkazdi

Putin bugun, 20-iyun kuni KXDRdagi tashrifini yakunlab, Vyetnamga tashrif buyurdi va mamlakat prezidenti bilan muzokaralar o…
12:54 / 20.06.2024
Shohjahon Ergashevning navbatdagi jang sanasi ma’lum bo‘ldi

Shohjahon Ergashevning navbatdagi jang sanasi ma’lum bo‘ldi

27-iyul, deb xabar yozib qoldirdi bokschi.
10:10 / 20.06.2024
Saturn sayyorasi haqida hayratlanarli fakt

Saturn sayyorasi haqida hayratlanarli fakt

Saturnning yuzasi Yer yuzasiga o'xshamaydi.Bu sayyora asosan gazlardan iborat.
16:47 / 20.06.2024
AI Garri Potter qahramonlari kitoblardagi ta’riflarga ko‘ra qanday ko‘rinishi kerakligini tasvirladi

AI Garri Potter qahramonlari kitoblardagi ta’riflarga ko‘ra qanday ko‘rinishi kerakligini tasvirladi

O‘qish paytida siz biron bir joy yoki xarakterning butunlay boshqacha tasvirini va hikoyaning butunlay boshqacha umumiy tuyg…
17:41 / 20.06.2024
G‘azabni yengish uchun 8 usul

G‘azabni yengish uchun 8 usul

Biz sizning g‘azabingizni yengishga yordam beruvchi usullarni ulashamiz.
10:43 / 20.06.2024
Rossiya Davlat dumasi barcha muhojirlarning rus tilini bilishini tekshirishga chaqirdi

Rossiya Davlat dumasi barcha muhojirlarning rus tilini bilishini tekshirishga chaqirdi

"Rossiyada 16,2 million muhojir bor, bu mamlakat aholisining 12 foizini tashkil qiladi, ko‘plab muhojirlar rus tilini bilish…
22:49 / 20.06.2024
Global isish foizlari oshmoqda

Global isish foizlari oshmoqda

2023-yil davomida inson omili sabab isish Selsiy bo‘yicha 1,3 daraja kuchaygan.
10:05 / 20.06.2024
Mirziyoyev “Inno” innovatsion o‘quv-ishlab chiqarish texnoparkiga bordi

Mirziyoyev “Inno” innovatsion o‘quv-ishlab chiqarish texnoparkiga bordi

Prezident Shavkat Mirziyoyev poytaxtimizning Olmazor tumanidagi “Inno” innovatsion o‘quv-ishlab chiqarish texnoparkida bo‘ld…
19:31 / 20.06.2024

O‘zbekiston va jahonda ro‘y berayotgan eng so‘nggi voqea-hodisalar, sport, shou-biznes, madaniyat, informatsion texnologiyalar va ilm-fan yangiliklaridan doimo xabardor bo‘ling!

O‘zbekiston va jahonda ro‘y berayotgan eng so‘nggi voqea-hodisalar, sport, shou-biznes, madaniyat, informatsion texnologiyalar va ilm-fan yangiliklaridan doimo xabardor bo‘ling!