$
11980.36 UZS
-30.09
₽
145.62 UZS
-0.02
€
13134.07 UZS
-66.62
31° Kechasi 18°

Xalqaro jinoyat sudining Rossiyaga qarshi “ish”i yoxud Putin javobgarlikdan qutulib qoladimi?

17:00 / 17.06.2022

Xalqaro jinoyat sudi (XJS) Prokurori Karim Xon 28 fevral kuni o‘z bayonotida Rossiyaning Ukrainaga bosqini ustidan Xalqaro jinoyat sudi tekshiruvlari olib borishini eʼlon qilgan edi. Ushbu bayonotda Ukrainada bo‘layotgan jarayonda xalqaro jinoyatlar mavjud ekanligi (agressiya, urush jinoyati va insoniyatga qarshi jinoyatlar) va ko‘plab XJSga aʼzo davlatlar (39 ta aʼzo davlat) tomonidan Rossiyaga qarshi ish ochish bo‘yicha murojaatlar kelib tushgan.

“Men Ukrainadagi voqealarni diqqat bilan kuzatishda davom etaman va yana vazminlikka va xalqaro gumanitar huquqning amaldagi qoidalariga qatʼiy rioya qilishga chaqiraman”, – degan Karim Xon.

EU’s Borrell welcomes election of Karim Khan as new Chief Prosecutor of the...

XJSning fundamental hujjati 2002-yil 1-iyulda kuchga kirgan Rim statuti hisoblanadi. Vaholanki, Ukraina Rim statutining ishtirokchi davlati emas, lekin u ikki marta Statutning 12-moddasi 3-qismiga muvofiq, o‘z hududida sodir bo‘lgan – daʼvo qilingan jinoyatlar bo‘yicha sud yurisdiksiyasini qabul qilish bo‘yicha o‘z vakolatlaridan foydalangan. Yaʼni XJS yurisdiksiyasi yuqoridagi normaga asoslanib Ukrainada o‘rnatiladi.

Rossiyaga keladigan bo‘lsak, Rossiya XJSga aʼzo davlat emas. U 2016-yilda XJSning Rossiya Qrimni anneksiya qilganligi haqidagi bayonotidan keyin o‘z aʼzoligini tugatgan. XJS Rim statutining 13-moddasiga ko‘ra, uch holatda o‘z yurisdiksiyasini amalga oshirishi mumkin:

– XJSga aʼzo davlatning xalqaro jinoyatlar sodir etilganligi to‘g‘risida Prokurorga murojaati orqali;

–  BMT ustavining VII bobi bo‘yicha Xavfsizlik Kengashi tomonidan Prokurorga yuborilishi;

–  Prokuror Rim statutining 15-moddasidagi o‘z huquqlaridan foydalangan holda.

Yuqoridagi holatlarni tahlil qilib o‘tadigan bo‘lsak, birinchidan, Ukrainaga XSJga aʼzo emas, shu sababli birinchi holat rad etiladi. Ikkinchidan, BMT Ustavining VII bobi bo‘yicha Xavfsizlik Kengashining doimiy aʼzolari hisoblangan 5 davlatning roziligi talab etiladi. Ushbu besh davlat esa Rossiya Federatsiyasi, Amerika Qo‘shma Shtatlari, Buyuk Britaniya, Xitoy Xalq Respublikasi va Fransiya hisoblanadi.

Tabiiyki, Rossiya Xavfsizlik Kengashida o‘ziga qarshi ovoz bermaydi. Ustiga ustak, Xitoy Rossiya bilan bog‘liq vaziyatlarda doimo betaraf  qolishi bilan mashhur. O‘z-o‘zidan ikkinchi holat ham rad etiladi. Ukraina uchun yagona “chiqish yo‘li” 13-moddaning 3-qismi, yaʼni XJS Prokurorining o‘z tashabbusi bilan Rossiyaga qarshi tergov ochishi bo‘lishi mumkin.

Yana bir jihatni aytib o‘tish lozimki, XJS davlatlarni emas, balki shaxslarni javobgarlikka torta oladi. Yaʼni Rossiya davlati hech qachon javobgar sifatida topilmaydi. Lekin Putin va mansabdor shaxslar javobgar deb topilishi mumkin.

Yuqoridagilardan tashqari, XJS oldida bir nechta to‘siqlar mavjud va ular jiddiy ahamiyatga ega.

Birinchidan, XJSning majburlov kuchi mavjud emas, ayniqsa, Rossiyadek qudratli davlat oldida.

Ikkinchidan, XJSning harbiy kuchi yo‘q ekanligi uning qarorlarini juda ham oddiy qog‘oz sifatida qabul qilinishiga olib keladi.

Uchinchidan, xalqaro huquqda Prezidentlarning futsional immuniteti mavjud, yaʼni Prezidentlar boshqaruv davrida ular hech qanday jinoyatga javobgar sifatida topilmaydi.

Boshqacha qilib aytganda, Putinni javobgarlikka tortish uchun kamida uning boshqaruv davri tugashi kutilishi lozim.

Maʼlumot sifatida, 2024-yilda Rossiyada prezidentlik saylovlari bo‘lib o‘tadi.

Xulosa qilib aytganda, Xalqaro jinoyat sudi Putinni aybdor va javobgar deb topguncha ancha uzoq va mashaqqatli yo‘lni bosib o‘tishi lozim.

Xushnazar Jo‘rayev
TDYU, Xalqaro huquq va qiyosiy huquqshunoslik fakulteti talabasi


Ukraina – Rossiya


														
														Ukraina Moskvaga eng yirik dron hujumini uyushtirdi. Qurbonlar bor.

Ukraina Moskvaga eng yirik dron hujumini uyushtirdi. Qurbonlar bor.

Rossiya poytaxti Moskva so‘nggi bir sutka ichida eng yirik dron hujumiga uchradi. Havo hujumidan mudofaa kuchlari kecha,-19-…
16:29 / 20.09.2026

														
														Rossiya Kiyevga hujum qildi. Qurbonlar bor

Rossiya Kiyevga hujum qildi. Qurbonlar bor

Rossiyaning Buchan tumaniga hujumi oqibatida 37 kishi halok bo‘ldi
17:09 / 29.08.2026

														
														«Ular o‘zi jinni shishadan chiqarib yuborishdi» – Putin Ukraina bo‘ylab zarbalar haqida.

«Ular o‘zi jinni shishadan chiqarib yuborishdi» – Putin Ukraina bo‘ylab zarbalar haqida.

Rossiya prezidenti Vladimir Putin VGTRK propagandachisi Pavel Zarubinga bergan «intervyu»sida Kiyevning maqsadi – Rossiya iq…
15:22 / 23.08.2026

														
														Ukraina urushga ayollarni safarbar qiladi

Ukraina urushga ayollarni safarbar qiladi

Ayollarning Ukraina Qurolli Kuchlariga safarbar qilinishi, hatto jarohatsiz ham ayollar uchun ko‘p sonli jarohatlar va sog‘l…
17:31 / 15.08.2026

														
														Ukraina Rossiyaga Qora dengizdagi janglarni to‘xtatishni taklif qildi

Ukraina Rossiyaga Qora dengizdagi janglarni to‘xtatishni taklif qildi

Ukraina Rossiyaga Qora dengizdagi fuqarolik obyektlariga qaratilgan hujumlarni o‘zaro to‘xtatishni taklif qildi. Bu haqda ma…
17:07 / 14.08.2026

														
														Rubio: “AQSh Ukrainadagi mojaroni hal qila oladigan yagona mamlakat”

Rubio: “AQSh Ukrainadagi mojaroni hal qila oladigan yagona mamlakat”

“Qo‘shma Shtatlar o‘zini Ukrainadagi mojaroni tugatishga qodir yagona mamlakat deb hisoblaydi”, – dedi Davlat kotibi Marko R…
15:45 / 22.07.2026

														
														Rossiya hujumidan keyin Ukraina poytaxti tutun ichida qoldi

Rossiya hujumidan keyin Ukraina poytaxti tutun ichida qoldi

“Yong‘inlar tufayli Kiyevni qora tutun qopladi. Aholisiga derazalarni yopiq holda saqlash va iloji bo‘lsa, uyda qolish tavsi…
11:38 / 06.07.2026

														
														Zelenskiy Tramp bilan uchrashuvning dastlabki tafsilotlarini ma’lum qildi

Zelenskiy Tramp bilan uchrashuvning dastlabki tafsilotlarini ma’lum qildi

Ukraina havo hujumidan mudofaa tizimini mustahkamlash masalasini muhokama qildik.
17:52 / 16.06.2026

														
														Kiyev Yevropani urushga tortmoqda

Kiyev Yevropani urushga tortmoqda

“Ukraina Latviya hududidan Rossiya hududlariga qarshi dronlarni uchirishga tayyorgarlik ko‘rmoqda”, – deb xabar berdi Rossiy…
10:40 / 25.05.2026

														
														Rossiya xorijiy diplomatlarni Kiyevni tark etishga chaqirdi

Rossiya xorijiy diplomatlarni Kiyevni tark etishga chaqirdi

Rossiyaning Tashqi ishlar vazirli diplomatik vakolatxonalarni Moskva Ukrainaning 9-maydagi G‘alaba kunini nishonlash marosim…
09:42 / 07.05.2026

Bu ham qiziq

O‘zbekiston IT xizmatlari eksportini 5 milliard dollarga yetkazmoqchi

O‘zbekiston IT xizmatlari eksportini 5 milliard dollarga yetkazmoqchi

O‘zbekiston raqamli texnologiyalar va moliyaviy xizmatlar sohasida Turkiya bilan hamkorlikni kengaytirishni rejalashtirmoqda…
14:46 / 19.11.2026
Toşkentda içimlik suvi apparatlaridagi pullarni öğirlagan guruh uşlandi

Toşkentda içimlik suvi apparatlaridagi pullarni öğirlagan guruh uşlandi

Toşkentning Uçtepa va Yunusobod tumanlarida köçalarga örnatilgan içimlik suvi apparatlarini buzib, içidagi pullarni öğirlaga…
10:11 / 19.11.2026
Toşkentda Erasmus+ ekspertlarining xalqaro konferensiyasi va ilmiy-ta’lim forumi boşlandi

Toşkentda Erasmus+ ekspertlarining xalqaro konferensiyasi va ilmiy-ta’lim forumi boşlandi

19-noyabr kuni Toşkent davlat iqtisodiyot universitetida oliy ta’limni rivojlantiriş istiqbollariga bağişlangan Erasmus+ eks…
17:52 / 19.11.2026
Mirziyoyev Özbekiston – Turkiya biznes kengaşining ilk yiğilişida iştirok etmoqda

Mirziyoyev Özbekiston – Turkiya biznes kengaşining ilk yiğilişida iştirok etmoqda

Prezident Şavkat Mirziyoyev Toşkentda Özbekiston – Turkiya biznesni qöllab-quvvatlaş böyiça yuqori darajadagi kengaşning bir…
13:56 / 19.11.2026
Özbekiston turk investorlarini Yangi Toşkentdagi loyihalarda iştirok etişga çaqirdi

Özbekiston turk investorlarini Yangi Toşkentdagi loyihalarda iştirok etişga çaqirdi

Özbekiston Turkiya kompaniyalarini qişloq xöjaligi, infratuzilma va quriliş sohalaridagi qöşma loyihalarga jalb etmoqçi. Bu …
14:19 / 19.11.2026
Özbekistonda banklar mijozlarga naqd pul berişni uzluksiz ta’minlaşi şart

Özbekistonda banklar mijozlarga naqd pul berişni uzluksiz ta’minlaşi şart

Özbekistonda aholi va tadbirkorlarning naqd pul oliş huquqini kafolatlovçi yangi tartib joriy etiladi. Unga köra, banklar fu…
16:18 / 19.11.2026
Özbekiston 2026–2027-yillarda 8,4 milliard dollarlik davlat aktivlarini sotuvga çiqaradi

Özbekiston 2026–2027-yillarda 8,4 milliard dollarlik davlat aktivlarini sotuvga çiqaradi

Özbekistonda 2026–2027-yillarda umumiy qiymati 8,4 milliard dollarlik davlat aktivlari, köçmas mulk obyektlari va yer maydon…
14:43 / 19.11.2026
Özbekistonda bugun havo özgaruvçan böladi: ayrim hududlarda yomğir va qor yoğişi mumkin

Özbekistonda bugun havo özgaruvçan böladi: ayrim hududlarda yomğir va qor yoğişi mumkin

Bugun, respublikaning aksariyat hududlarida havo özgaruvçan bölişi kutilmoqda. Ayrim joylarda biroz yomğir yoğişi mumkin. To…
17:51 / 19.11.2026
“Kokoş” va uning dugonalariga çiqarilgan hukm yuzasidan Toşkent şahar sudlari izoh berdi

“Kokoş” va uning dugonalariga çiqarilgan hukm yuzasidan Toşkent şahar sudlari izoh berdi

Toşkent şahar sudlari bloger Komila Abduqodirova (“Kokoş”), aktrisa Barçin Ğofurova va bloger Nihola Rajabovaga nisbatan çiq…
15:21 / 18.11.2026
Trampga suiqasd uyuştiriş rejasida qatnaşgan pokistonlik 27 yilga qamaldi

Trampga suiqasd uyuştiriş rejasida qatnaşgan pokistonlik 27 yilga qamaldi

Eron hukumati bilan aloqalari bölgan pokistonlik Osif Merçant AQŞ prezidenti Donald Tramp va boşqa amerikalik siyosatçilarga…
10:51 / 18.11.2026

O‘zbekiston va jahonda ro‘y berayotgan eng so‘nggi voqea-hodisalar, sport, shou-biznes, madaniyat, informatsion texnologiyalar va ilm-fan yangiliklaridan doimo xabardor bo‘ling!

O‘zbekiston va jahonda ro‘y berayotgan eng so‘nggi voqea-hodisalar, sport, shou-biznes, madaniyat, informatsion texnologiyalar va ilm-fan yangiliklaridan doimo xabardor bo‘ling!