Қўрғошин - бу Ер қобиғида жойлашган табиий заҳарли металл. Унинг кенг қўлланилиши дунёнинг кўплаб қисмларида атроф-муҳитнинг кенг ифлосланишига, одамларнинг таъсирига ва жиддий соғлиқ муаммоларига олиб келди.

Атроф-муҳит ифлосланишининг муҳим манбалари тоғ-кон, эритиш, ишлаб чиқариш ва қайта ишлаш фаолияти ва маҳсулотларнинг кенг ассортиментида фойдаланишдан келиб чиқади. Дунё бўйлаб қўрғошиннинг кўп истеъмоли автомобиллар учун қўрғошинли аккумуляторларни ишлаб чиқаришга тўғри келади. Бироқ қўрғошин бошқа кўплаб маҳсулотларда ҳам қўлланилади, масалан, пигментлар, бўёқлар, елим, витражлар, қўрғошин биллур шиша идишлари, ўқ-дорилар, керамик сирлар, заргарлик буюмлари, ўйинчоқлар, коҳл ва синдоор каби баъзи анъанавий косметика маҳсулотларида.

Шунингдек, Ҳиндистон, Мексика ва Вьетнамдаги ишлаб чиқиладиган айрим дорилар учун фойдаланилади. Қўрғошин леҳим аралашувидан ясалаган сув қувурлар орқали етказиб бериладиган ичимлик сувида ҳам қўрғошин бўлиши мумкин.

Ёш болалар қўрғошиннинг токсик таъсирига айниқса заиф бўлиб, соғликка, айниқса мия ва асаб тизимининг ривожланишига чуқур ва доимий салбий таъсир кўрсатиши мумкин. Қўрғошин, шунингдек, катталар учун узоқ муддатли зарар, жумладан, юқори қон босими, юрак-қон томир муаммолари ва буйрак шикастланиши хавфини оширади. Ҳомиладор аёлларнинг юқори даражада қўрғошин билан таъсири тушиш, ўлик туғилиш, эрта туғилиш ва кам вазнга олиб келиши мумкин.

Жаҳон соғлиқни сақлаш ташкилотининг 2021 йилги кимёвий моддаларнинг аҳоли саломатлигига таъсири бўйича ҳисоб-китобларига кўра, 2019 йилда маълум кимёвий моддалар таъсирида ҳалок бўлган 2 миллион кишининг қарийб ярми қўрғошиндан заҳарланган. Қўрғошинниниг узоқ муддатли таъсири туфайли бутун дунёда 21,7 миллион нафар киши зарарланади. Дунё аҳолисининг 3 фоизи қўрғошиндан заҳарланиш туфайли юрак-қон томир ва сурункали буйрак касалликларига учрайди.

• Болалар
• Дунё
• Заҳарланиш
• Zararkunanda
• табиат