$
11980.36 UZS
-30.09
₽
145.62 UZS
-0.02
€
13134.07 UZS
-66.62
31° Kechasi 18°

Kelajakda farzandingizga asqatuvchi 5 koʻnikma

16:18 / 29.09.2022

Farzand tarbiyalar ekanmiz, biz ularga o‘yinchoq, taom, kiyim va ta’limdan tortib, barcha narsalarning eng yaxshisini ravo ko‘ramiz. Ammo eng so‘ngisiga alohida e’tibor qaratish kerak, ya’ni ta’limga. Shundagina farzandingiz kelajakda yaxshi va yomonni o‘zi mustaqil tarzda farqlashni o‘rganadi. Quyida sizni farzandingizga bolaligidanoq o‘rgatishingiz kerak bo‘lgan bir qancha ko‘nikmalar bilan tanishtiramiz.

1. Tanqidiy fikrlash

Tanqidiy fikrlash muhim ko‘nikmalardan biri hisoblanadi. U hayot uchun muhim bo‘lgan qarorlarni mustaqil tarzda qabul qilishga o‘rgatadi. Aynan tanqidiy fikrlash qabul qilingan axborotga ishonish mumkin yo mumkin emasligini aniqlashda yordam beradi. Ma’lum bir vaziyatda qanday yo‘l tutish kerakligi, o‘z qarorlarini suhbatdoshiga qanday yetkazish mumkinligini o‘rgatadi. Bu ko‘nikmani qanday rivojlantirish mumkin: eshitayotgan yoki o‘qiyotgan narsasiga shubha bilan qarashni o‘rgating. Uning to‘g‘ri savol bera olishiga e’tibor qarating, shunda u kelajakda muammolarga mustaqil ravishda yechim topishni o‘rganadi. Kitoblar o‘qing, hujjatli filmlar ko‘ring, ijtimoiy tarmoqlardagi yangiliklarni birgalikda muhokama qiling. “Bu haqida nima deb o‘ylaysan?”, “Bunday vaziyatda qanday yo‘l tutgan bo‘lar eding?”, “Nega biz bunga ishonishimiz kerak?” kabi savollar bering. Farzandingiz xatoga yo‘l qo‘ysa, qattiq tanqid qilmang. Yaxshisi, nega aynan bunday qarorga kelgani haqida so‘rang.

2. Empatiya

Empatiya, yoki boshqa odamlarning his-tuyg‘ularini ongli ravishda tushunish qobiliyati – bu nafaqat qiyin vaziyatlarda boshqalarga yordam berish hisoblanadi. U bizga: boshqalar bilan mo‘tadil aloqalarni yo‘lga qo‘yish, yashirin motivlar, qo‘rquv va tuyg‘ularni tushunish, insonlarni o‘zingizning haqligingizga ishontirish va istagan maqsadingizga erishishda yordam beradi. Empatiyani mashq qildirgan holda biz o‘zimizni tushuna boshlaymiz va hayotdan nima istayotganimizni anglaymiz. Qanday rivojlantirish mumkin: empatiyani rivojlantirish unchalik ham oson bo‘lmasligi mumkin. Asosiysi, farzandingizga tuyg‘ularini so‘zlar bilan ifodalashni o‘rgating (men baxtliman, jahlim chiqyapti, xafaman). Shuningdek, ularga turli vaziyatlarda insonlar qanday tuyg‘ularni his qilishlarini tushuntiring.

3. Mustaqillik

Mustaqillik bolada iroda, o‘z kuchiga ishonch, tez qaror qabul qilish, oldinga qo‘yilgan maqsadlarga erishish va o‘ziga g‘amxo‘rlik qila olish kabi hislarini shakllantiradi. Mustaqil inson boshqalarga qaraganda hayotiy qiyinchiliklarga chidamliroq bo‘lishadi, ulardan qo‘rqishmaydi. Shuningdek, o‘z harakatlari uchun javob berishga o‘rganishadi. Qanday rivojlantirish mumkin: bolaga ortiqcha g‘amxo‘rlik qilmang va unga tanlov huquqini bering. Nimanidir mustaqil ravishda bajarishni istasa – o‘zi kiyinmoqchi bo‘lsa, ko‘radigan multfilmini o‘zi tanlashni istasa bunga sharoit yaratib bering. Shuningdek, o‘z idishini yuvishni, xonasini tozalashni o‘rgating. Bu ularga kelajakda mustaqil ravishda qaror qabul qilish va o‘z hayotini boshqarish imkonini beradi.

4. Kreativlik

Noodatiy fikrlash barchaga kerak, ayniqsa, bugungi kunda sun’iy intellekt paydo bo‘lib, ko‘p kasblar yo‘q bo‘lib ketmoqda. Vaziyatga bir tomonlama, qarash muammoni har tomonlama o‘rganish imkonidan mahrum qiladi. Shuning uchun ham kreativlikni san’atda, dizaynerlik, ilm-fan, jurnalistika, biznes va siyosatda – hayotning barcha jabhalarida qadrlashadi. Kreativlik tug‘ma qobiliyat emas, uni hayot davomida rivojlantirish mumkin. Qanday rivojlantirish mumkin: kreativlikni rivojlantirishning yagona samarali usuli – o‘qish va yana o‘qish. Dunyoqarashingizni kengaytiring: ko‘proq o‘qing, farzandingiz bilan birga rasmlar chizing, til o‘rganing, sayohat qiling, qiziqarli insonlar bilan suhbatlashing.

5. Raqamli savodxonlik

Raqamli savodxonlik yoki internet imkoniyatlaridan maksimal darajada foydalana olish nafaqat bolalarga, balki kattalarga ham kerak. Shuningdek, ijtimoiy tarmoqlarga video joylash yoki lentani aylantirishdan tashqari, haqiqatdan kerak bo‘ladigan ko‘nikmalarni o‘zlashtirish ham kerak. Masalan, internet orqali loyihalar tayyorlash, qidiruv tizimlarini tushunish va axborot qidiruv jarayonida kerakli kalit so‘zlarni qo‘llay olish. Qanday rivojlantirish mumkin: farzandingiz bilan internet va uni qo‘llash qoidalari, kompyuter texnologiyalari va raqamli resurslar haqida suhbatlashing. Agar buni o‘zingiz qila olmasangiz, farzandingizni dasturchilik bo‘yicha onlayn-to‘garaklarga yozdirib qo‘ying.

Yuqorida keltirgan ko‘nikmalarni nafaqat farzandingizga o‘rgatishingiz kerak, balki avvalambor ushbu ko‘nikmalarga o‘zingiz ham ega bo‘lishingiz kerak. Buning uchun esa, o‘z ustingizda tinimsiz ishlang.

 

 


Foydali


														
														OpenAI sun’iy intellekt modellaridagi xavfli xatti-harakatlarni ma’lum qildi

OpenAI sun’iy intellekt modellaridagi xavfli xatti-harakatlarni ma’lum qildi

OpenAI sun’iy intellekt modellarini sinovdan o‘tkazish jarayonida bir qator kutilmagan xatti-harakatlar kuzatilganini ma’lum…
10:10 / 18.09.2026

														
														Oltin narxi keskin pasaydi

Oltin narxi keskin pasaydi

“Bu 2013-yildan buyon kuzatilgan eng katta bir kunlik pasayishdir”, deb ma’lumot bermoqda RBK nashri.
12:58 / 22.10.2025

														
														Prezident: “Bolalar va majburiy mehnatga barham berish — bizning qat’iy irodamiz natijasi”

Prezident: “Bolalar va majburiy mehnatga barham berish — bizning qat’iy irodamiz natijasi”

O‘zbekistonning bolalar mehnati va majburiy mehnatga barham berish bo‘yicha ilg‘or tajribasi Xalqaro mehnat tashkiloti tomon…
12:04 / 17.10.2025

														
														Yangilangan Chevrolet Cobalt ishlab chiqarilishi boshlandi

Yangilangan Chevrolet Cobalt ishlab chiqarilishi boshlandi

UzAuto Motors AJ yangilangan Chevrolet Cobalt modifikatsiyalarini ommaviy ishlab chiqarishni boshladi.
16:55 / 15.10.2025

														
														Jizzaxda sudya yordamchisi pora bilan ushlandi

Jizzaxda sudya yordamchisi pora bilan ushlandi

Tergov harakatlari olib borilmoqda.
08:22 / 28.09.2025

														
														iOS 26 da aqlli quvvat tejash rejimi o‘zgardi

iOS 26 da aqlli quvvat tejash rejimi o‘zgardi

Rejim har doim emas, tizim ortiqcha sarfni sezganda ishga tushadi.
15:16 / 19.09.2025

														
														Qozog‘istonda sodir bo‘lgan portlashda 3 nafar O‘zbekiston fuqarosi halok bo‘ldi

Qozog‘istonda sodir bo‘lgan portlashda 3 nafar O‘zbekiston fuqarosi halok bo‘ldi

Shu yilning 11-sentyabr kuni Qozog‘istonning Olmaota viloyatida metall qabul qilish shoxobchasida sodir bo‘lgan portlash oqi…
16:58 / 13.09.2025

														
														Telegram navbatdagi yangilanishlarni taqdim etdi

Telegram navbatdagi yangilanishlarni taqdim etdi

Profilga musiqa qo‘shish, birlamchi profil sahifasini tanlash va boshqa imkoniyatlar paydo bo‘ldi
21:55 / 01.09.2025

														
														2025-yilning o‘tgan davrida startaplarga 264 mln dollar xorijiy sarmoya kiritildi

2025-yilning o‘tgan davrida startaplarga 264 mln dollar xorijiy sarmoya kiritildi

Bugungi kunda O‘zbekistonda 600 dan ziyod startaplar faoliyat yuritmoqda. Sakkiz yil ilgari ularning soni barmoq bilan sanar…
14:51 / 20.08.2025

														
														Chiqindilar muammosi – aholi anglamayotgan xavf

Chiqindilar muammosi – aholi anglamayotgan xavf

Har kuni uyimizdan chiqqanimizda, ko‘chada chiqindilarga ko‘zimiz tushadi. Ular ba’zan chiqindi qutilarida to‘planib, ba’zan…
17:18 / 11.08.2025

Bu ham qiziq

Özbekistonda investorlarga 10 yilgaça soliq va bojxona imtiyozlari berilmoqda

Özbekistonda investorlarga 10 yilgaça soliq va bojxona imtiyozlari berilmoqda

Prezident Şavkat Mirziyoyev Özbekiston – Turkiya biznesni qöllab-quvvatlaş böyiça yuqori darajadagi kengaş yiğilişida mamlak…
14:56 / 19.11.2026
Samarqandda uç kişini Umraga yuborişni va’da qilgan firma rahbari uşlandi

Samarqandda uç kişini Umraga yuborişni va’da qilgan firma rahbari uşlandi

Samarqandda uç nafar fuqaroni tegişli litsenziyasiz Umra ziyoratiga yuborişni va’da qilib, buning evaziga 3 750 AQŞ dollari …
09:18 / 19.11.2026
Jahon banki Samarqand tibbiyotini rivojlantiriş uçun 100 mln dollar ajratadi

Jahon banki Samarqand tibbiyotini rivojlantiriş uçun 100 mln dollar ajratadi

Jahon banki Özbekistonda birlamçi tibbiy yordam sifatini yaxşilaş maqsadida 100 million dollar imtiyozli kredit ajratişni ma…
10:19 / 19.11.2026
Samarqandda çaqaloğini 85 ming dollarga sotmoqçi bölgan ayolga şartli jazo tayinlandi

Samarqandda çaqaloğini 85 ming dollarga sotmoqçi bölgan ayolga şartli jazo tayinlandi

Samarqand şahrida tört kunlik öğlini 85 ming dollarga sotmoqçi bölgan ayolga sud hukmi öqildi. Jinoyat işlari böyiça Samarqa…
10:54 / 18.11.2026
Özbekistonda banklar mijozlarga naqd pul berişni uzluksiz ta’minlaşi şart

Özbekistonda banklar mijozlarga naqd pul berişni uzluksiz ta’minlaşi şart

Özbekistonda aholi va tadbirkorlarning naqd pul oliş huquqini kafolatlovçi yangi tartib joriy etiladi. Unga köra, banklar fu…
16:18 / 19.11.2026
Özbekiston turk investorlarini Yangi Toşkentdagi loyihalarda iştirok etişga çaqirdi

Özbekiston turk investorlarini Yangi Toşkentdagi loyihalarda iştirok etişga çaqirdi

Özbekiston Turkiya kompaniyalarini qişloq xöjaligi, infratuzilma va quriliş sohalaridagi qöşma loyihalarga jalb etmoqçi. Bu …
14:19 / 19.11.2026
Özbekistonda bugun havo özgaruvçan böladi: ayrim hududlarda yomğir va qor yoğişi mumkin

Özbekistonda bugun havo özgaruvçan böladi: ayrim hududlarda yomğir va qor yoğişi mumkin

Bugun, respublikaning aksariyat hududlarida havo özgaruvçan bölişi kutilmoqda. Ayrim joylarda biroz yomğir yoğişi mumkin. To…
17:51 / 19.11.2026
Trampga suiqasd uyuştiriş rejasida qatnaşgan pokistonlik 27 yilga qamaldi

Trampga suiqasd uyuştiriş rejasida qatnaşgan pokistonlik 27 yilga qamaldi

Eron hukumati bilan aloqalari bölgan pokistonlik Osif Merçant AQŞ prezidenti Donald Tramp va boşqa amerikalik siyosatçilarga…
10:51 / 18.11.2026
Irlandiyada erkak bolta bilan AQŞ harbiy samolyotini işdan çiqardi

Irlandiyada erkak bolta bilan AQŞ harbiy samolyotini işdan çiqardi

Irlandiyaning Şannon aeroportida 48 yoşli erkak bolta bilan AQŞ Milliy gvardiyasiga tegişli C-130 Hercules harbiy samolyotig…
10:58 / 18.11.2026
O‘zbekiston iqtisodiyoti 2017-yildan buyon uch barobar o‘sdi

O‘zbekiston iqtisodiyoti 2017-yildan buyon uch barobar o‘sdi

Prezident Shavkat Mirziyoyev O‘zbekiston – Turkiya biznesni qo‘llab-quvvatlash bo‘yicha yuqori darajadagi kengash yig‘ilishi…
13:59 / 19.11.2026

O‘zbekiston va jahonda ro‘y berayotgan eng so‘nggi voqea-hodisalar, sport, shou-biznes, madaniyat, informatsion texnologiyalar va ilm-fan yangiliklaridan doimo xabardor bo‘ling!

O‘zbekiston va jahonda ro‘y berayotgan eng so‘nggi voqea-hodisalar, sport, shou-biznes, madaniyat, informatsion texnologiyalar va ilm-fan yangiliklaridan doimo xabardor bo‘ling!