$
12004.48 UZS
32.84
₽
146.56 UZS
0.23
€
13155.71 UZS
-4.71
31° Кечаси 18°

Навоий стипендияси соҳиби ва Penn State LL.M. битирувчиси Шарафиддин Эшбоев: Ўзбекистон, Европа ва АҚШ ҳуқуқини ўрганган ҳуқуқшунос

17:48 / 06.10.2026

2024–2025 ўқув йилида Ўзбекистон Республикаси Олий таълим, фан ва инновациялар вазирлиги Тошкент давлат юридик университети (ТДЮ) талабаси Шарафиддин Эшбоевга Алишер Навоий номидаги давлат стипендиясини тайинлади. Шу ўқув йилининг кузги семестрини у Erasmus дастури орқали Польша Gdań университетида ўтказди. Кейин академик ютуқлари учун берилган 38 000 АҚШ долларлик стипендия билан АҚШнинг Пенсильвания штат университетига (Пенн State) ўқишга кирди ва 2026 йил май ойида LL.M. даражасини олди.

Шу тариқа Қорақалпоғистоннинг Амударё туманида улғайган Шарафиддин уч ҳуқуқий тизимни — Ўзбекистон, Европа Иттифоқи ва АҚШ ҳуқуқини — шу мамлакатларнинг университетларида ўрганди.

Илк қадамлар: Амударёдан Тошкентгача

Шарафиддиннинг йўли пойтахтдан анча узоқда — Қорақалпоғистоннинг Амударё туманидаги 39-сонли мактабда бошланди. Ҳуқуққа қизиқиши ҳам айнан шу ерда пайдо бўлди: мактаб ўқувчиси сифатида у ҳуқуқ фанидан-фан олимпиадасида қатнашиб, республика босқичигача етиб борди. 9-синфни эса имтиёзли шаҳодатнома билан тугатди.


Ўқишни Қорақалпоқ давлат университети қошидаги академик лицейнинг ижтимоий-гуманитар йўналишида давом эттирар экан, мактабда бошланган қизиқиш аниқ мақсадга айланди. 2021 йилда Шарафиддин Тошкент давлат юридик университетига грант асосида ўқишга кирди ва тўрт йилдан сўнг Жиноий одил судлов факультетини имтиёзли диплом билан тамомлади.

Қиёсий ҳуқуқ: Gdań ва Penn State тажрибаси

Гдаńск университетида Шарафиддин «Cомпаративе International and European Legal Studies» дастурида таҳсил олди. Дастур номининг ўзи унинг кейинги йўналишини белгилаб берди: қонунни бир мамлакат доирасида эмас, бошқа тизимлар билан солиштириб ўрганиш. У саккиз фандан еттитасини энг юқори — «А» баҳосига топширди.

Фанларнинг аксарияти иқтисодиёт ва бизнес билан бевосита боғлиқ эди: Европа банк ва инвестиция ҳуқуқи, халқаро иқтисодий ҳуқуқ, Европадаги солиқ ҳуқуқи ва интеллектуал мулк ҳуқуқи. Бундан ташқари, у Европа Иттифоқи Суди фаолияти ва шахсга доир маълумотларни ҳимоя қилиш қоидаларини ўрганди. Бу билимлар унинг Ўзбекистондаги коррупцияга қарши кураш ва ҳуқуқий ислоҳотлар бўйича тадқиқотларига янги нуқтаи назар қўшди: аниқ ва барқарор қоидалар инвестиция муҳитига қандай таъсир қилишини у Европа мисолида кўрди.


Шарафиддиннинг кузатишича, Европа Иттифоқи ҳуқуқининг мураккаблиги тасодифий эмас. Бу тизим 27 та давлатнинг турли ҳуқуқий анъаналарини ягона қоидалар билан боғлайди, шунинг учун ҳар бир норма бир нечта мамлакат амалиётига мос келиши учун пухта ишлаб чиқилади. Унинг фикрича, Ўзбекистон хорижий инвесторлар учун қонунчиликни такомиллаштиришда айнан шу ёндашувдан сабоқ олиши мумкин.

Кейинги босқич АҚШ бўлди. Penn State юридик мактабида у учинчи ҳуқуқий оила — англо-саксон (cоммон law) тизими билан танишди. Бу тизимда қонун билан бир қаторда суд претседентлари ҳам ҳуқуқнинг асосий манбаи ҳисобланади. Ўқиш давомида у асосан бизнес ҳуқуқига оид фанларга — шартнома ҳуқуқи, корпоратив ҳуқуқ ва бизнес тузилмаларига эътибор қаратди. Америка юридик таълимида талаба тайёр билимни ёдламайди: ҳар бир мавзу реал суд ишлари асосида муҳокама қилинади ва талабадан ўз позициясини асослаб бериш талаб этилади.

Бепул ҳуқуқий ёрдам

Шарафиддин учун ҳуқуқ фақат аудиториядаги фан бўлиб қолмади. 2024 йил январидан у ТДЮ Юридик клиникаси аъзоси сифатида 30 дан ортиқ фуқарога бепул ҳуқуқий маслаҳат берди. Клиника доирасида у ногиронлиги бўлган шахсларга бирламчи юридик ёрдам кўрсатишга қаратилган, БМТ Тараққиёт дастури (УНДП) кўмагидаги лойиҳада ҳам иштирок этди.

Илмий ишлар ва эътироф

Талабалик йилларида Шарафиддин 13 та илмий мақола чоп эттирди. Уларнинг тўққизтаси ўзбек адабиёти — Ғафур Ғулом ҳаёти ва ижодига, қолганлари эса ҳуқуққа бағишланган. Ҳуқуқий тадқиқотлари орасида коррупцияга қарши кураш ва ҳуқуқий хизматлар соҳасидаги ислоҳотларга оид икки мақола алоҳида ўрин тутади.

"Аналйсис of the Anti-Corruption Strategy-2030 of Uzbekistan" (International Journal of Studies in Advanced Education, 2024 йил июль) мақоласида у Ўзбекистоннинг 2030 йилгача мўлжалланган коррупцияга қарши кураш миллий стратегиясини таҳлил қилади. Муаллиф давлат харидларининг тўлиқ электрон шаклга ўтказилиши каби ислоҳотлар коррупсион ҳолатларни камайтириб, бизнес муҳитини яхшилашини кўрсатади.

«Янги Ўзбекистоннинг адвокатура соҳасида амалга оширилаётган ислоҳотлар» (World Scientific Research Journal, 2024 йил май) мақоласи ҳуқуқий хизматлар бозоридаги ўзгаришларга бағишланган. Унда адвокатурани чинакам мустақил институтга айлантириш чоралари ва адвокатлик лицензияси учун иш стажи талабининг бекор қилиниши таҳлил қилинади. Муаллиф аҳоли сонига нисбатан адвокатлар етишмаслигини кўрсатиб, бу муаммони ҳал қилиш бўйича таклифлар беради.

Бундан ташқари, унинг «Оиладаги зўравонликлар ва уларнинг келиб чиқиш сабаблари» ҳамда «Вояга етмаганлар жавобгарлигининг ўзига хос хусусиятлари» номли мақолалари ҳам чоп этилган.

Унинг мақолаларидан бири ТДЮ Жиноят ҳуқуқи, криминология ва коррупцияга қарши курашиш кафедраси ўтказган мақолалар танловида «The Current Research» номинациясига сазовор бўлди.


Унинг ўқишдаги натижалари давлат даражасида ҳам эътироф этилган. Алишер Навоий номидаги давлат стипендияси аъло ўқиган ва илмий фаолиятда фаол талабаларга берилади.

Адабиётга бўлган қизиқиши ҳам эътибордан четда қолмади. Аъло ўқиши ҳамда Ғафур Ғулом ҳаёти ва ижодига бағишланган тадқиқотлари учун Шарафиддин айнан шу адиб номидаги кўкрак нишони билан тақдирланди. Шунингдек, у «Science Leader» медали соҳиби.

Олдиндаги мақсадлар

LL.M. даражасини олгач, Шарафиддин фаолиятини АҚШда давом эттирмоқда. Бугун у Америка юридик амалиётига қадам қўйишга тайёрланмоқда. Унинг мақсади — Ўзбекистон, Европа ва АҚШ ҳуқуқини бевосита ўрганган мутахассис сифатида бу тизимлар ўртасида кўприк бўлиш.


— Gdań ва Penn Статеъда ўқиб, битта нарсани тушундим: яхши қонун фақат қоғозда эмас, амалда ишлаганда қадрли. Менинг мақсадим — турли ҳуқуқий тизимлардан олган тажрибамни Ўзбекистон ва халқаро бизнес ўртасидаги алоқаларни мустаҳкамлашга йўналтириш, — дейди Шарафиддин.

Тайёрлади: Илёс Болтаев



														
														Ўзбекистонда пардозбоп тош конлари учун “ноль чиқинди” талаби жорий этилади

Ўзбекистонда пардозбоп тош конлари учун “ноль чиқинди” талаби жорий этилади

Ўзбекистонда пардозбоп тош саноатида хомашёдан тўлиқ фойдаланиш ва ишлаб чиқариш чиқиндиларини қайта ишлаш бўйича янги талаб…
15:38 / 20.11.2026

														
														Жиззахдаги АЭС қурилиши учун 2,2 миллиард долларлик қурилиш материаллари талаб этилади

Жиззахдаги АЭС қурилиши учун 2,2 миллиард долларлик қурилиш материаллари талаб этилади

Ўзбекистонда йирик стратегик лойиҳаларни маҳаллий қурилиш материаллари билан таъминлаш бўйича янги вазифалар белгиланди. Хус…
15:26 / 20.11.2026

														
														Ўзбекистонда қурилиш материаллари импорти 780 миллион долларни ташкил этмоқда

Ўзбекистонда қурилиш материаллари импорти 780 миллион долларни ташкил этмоқда

Ўзбекистонда керамик плита, базальт қоплама, қурилиш ойнаси ва газоблок каби 161 турдаги маҳсулотни ишлаб чиқариш қувватлари…
15:23 / 20.11.2026

														
														Ўзбекистон қурилиш материаллари экспортини 5 миллиард долларга етказмоқчи

Ўзбекистон қурилиш материаллари экспортини 5 миллиард долларга етказмоқчи

Президент Шавкат Мирзиёев қурилиш материаллари саноатидаги натижалар ва янги экспорт имкониятларига тўхталиб, яқин йилларда …
15:08 / 20.11.2026

														
														Паркентда 47 гектарлик “Олтин бел” туристик мажмуаси барпо этилди

Паркентда 47 гектарлик “Олтин бел” туристик мажмуаси барпо этилди

Президент Шавкат Мирзиёев Паркент туманида қурилиш материаллари саноати ва туризмни ривожлантириш масалалари юзасидан инвест…
15:04 / 20.11.2026

														
														АИ-80 бензини биржа савдоларига чиқарилди: уни “заправка”ларда сотиш мумкинми?

АИ-80 бензини биржа савдоларига чиқарилди: уни “заправка”ларда сотиш мумкинми?

Ўзбекистонда АИ-80 маркали бензин биржа савдоларига чиқарилди. Бироқ ушбу маҳсулот автомобилларга ёқилғи сифатида қуйиш шохо…
14:50 / 20.11.2026

														
														АҚШда маҳкумнинг қатл этилиши бир соатдан ортиқ давом этди

АҚШда маҳкумнинг қатл этилиши бир соатдан ортиқ давом этди

1996 йилда олмос сотувчисини ўлдирганликда айбланиб, ўлим жазосига ҳукм қилинган Рейналдо Деннеснинг қатл этилиши бир соатда…
14:46 / 20.11.2026

														
														Тошкент метросида йўловчилар оқими 20 фоизга ошди: янги поездлар харид қилинади

Тошкент метросида йўловчилар оқими 20 фоизга ошди: янги поездлар харид қилинади

Тошкент метрополитенида йўловчилар оқими ошгани сабабли вагон паркини кенгайтириш режалаштирилмоқда. 2026 йил сентабр–октабр…
11:50 / 20.11.2026

														
														Ўзбекистонда қарийб 30 минг педагог касбий сертификатлаш синовидан ўта олмади

Ўзбекистонда қарийб 30 минг педагог касбий сертификатлаш синовидан ўта олмади

2024–2026 йилларда Ўзбекистонда ўтказилган олтита касбий сертификатлаш синовида жами 47 936 нафар педагог иштирок этди. Улар…
11:33 / 20.11.2026

														
														Ўзбек тилидаги 6 миллиард сўздан иборат очиқ маълумотлар базаси яратилди

Ўзбек тилидаги 6 миллиард сўздан иборат очиқ маълумотлар базаси яратилди

Рақамли технологиялар вазирлиги томонидан ўзбек тилидаги 6 миллиардга яқин сўзни ўз ичига олган йирик очиқ матнли маълумотла…
11:29 / 20.11.2026

Бу ҳам қизиқ

Тошкентда маҳкум қамоқхонадан туриб наркосавдони бошқаргани аниқланди

Тошкентда маҳкум қамоқхонадан туриб наркосавдони бошқаргани аниқланди

Тошкентда жазони ижро этиш колониясида ўтириб, уяли телефон орқали онлайн наркодўкон фаолиятини бошқарган маҳкум ва унинг ше…
16:10 / 19.11.2026
Ўзбекистонда бугун ҳаво ўзгарувчан бўлади: айрим ҳудудларда ёмғир ва қор ёғиши мумкин

Ўзбекистонда бугун ҳаво ўзгарувчан бўлади: айрим ҳудудларда ёмғир ва қор ёғиши мумкин

Бугун, республиканинг аксарият ҳудудларида ҳаво ўзгарувчан бўлиши кутилмоқда. Айрим жойларда бироз ёмғир ёғиши мумкин. Тоғли…
17:51 / 19.11.2026
Ўзбекистон қурилиш материаллари экспортини 5 миллиард долларга етказмоқчи

Ўзбекистон қурилиш материаллари экспортини 5 миллиард долларга етказмоқчи

Президент Шавкат Мирзиёев қурилиш материаллари саноатидаги натижалар ва янги экспорт имкониятларига тўхталиб, яқин йилларда …
15:08 / 20.11.2026
Ўзбекистонда инвесторларга 10 йилгача солиқ ва божхона имтиёзлари берилмоқда

Ўзбекистонда инвесторларга 10 йилгача солиқ ва божхона имтиёзлари берилмоқда

Президент Шавкат Мирзиёев Ўзбекистон – Туркия бизнесни қўллаб-қувватлаш бўйича юқори даражадаги кенгаш йиғилишида мамлакатда…
14:56 / 19.11.2026
Ўзбекистон 2030 йилга қадар олтин қазиб олишни 175 тоннага етказмоқчи

Ўзбекистон 2030 йилга қадар олтин қазиб олишни 175 тоннага етказмоқчи

Ўзбекистонда 2030 йилга қадар олтин қазиб олиш ҳажмини 175 тоннага, кумуш ишлаб чиқаришни 500 тоннага, мис ишлаб чиқариш қув…
14:06 / 19.11.2026
Жаҳон банки Самарқанд тиббиётини ривожлантириш учун 100 млн доллар ажратади

Жаҳон банки Самарқанд тиббиётини ривожлантириш учун 100 млн доллар ажратади

Жаҳон банки Ўзбекистонда бирламчи тиббий ёрдам сифатини яхшилаш мақсадида 100 миллион доллар имтиёзли кредит ажратишни маъқу…
10:19 / 19.11.2026
Ўзбекистонда қурилиш материаллари импорти 780 миллион долларни ташкил этмоқда

Ўзбекистонда қурилиш материаллари импорти 780 миллион долларни ташкил этмоқда

Ўзбекистонда керамик плита, базальт қоплама, қурилиш ойнаси ва газоблок каби 161 турдаги маҳсулотни ишлаб чиқариш қувватлари…
15:23 / 20.11.2026
Ўзбекистонда муддатидан олдин пенсияга чиқиш учун онлайн ариза топшириш йўлга қўйилди

Ўзбекистонда муддатидан олдин пенсияга чиқиш учун онлайн ариза топшириш йўлга қўйилди

Ўзбекистонда корхона тугатилиши ёки штатлар қисқариши сабабли ишдан бўшатилган фуқаролар учун муддатидан олдин пенсияга чиқи…
09:43 / 20.11.2026
Ўзбекистонда 10 ойда коррупцияга алоқадор 1 565 нафар ходим ишдан бўшатилди

Ўзбекистонда 10 ойда коррупцияга алоқадор 1 565 нафар ходим ишдан бўшатилди

Ўзбекистонда 2026 йилнинг январь-октабр ойларида коррупцияга алоқадор 1 565 нафар ходим билан меҳнат шартномаси бекор қилинд…
09:49 / 20.11.2026
Тошкентда Erasmus+ экспертларининг халқаро конференцияси ва илмий-таълим форуми бошланди

Тошкентда Erasmus+ экспертларининг халқаро конференцияси ва илмий-таълим форуми бошланди

19 ноябрь куни Тошкент давлат иқтисодиёт университетида олий таълимни ривожлантириш истиқболларига бағишланган Erasmus+ эксп…
17:52 / 19.11.2026

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!

Энг кўп ўқилганлар

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!