Исроил ҳукумати Рамазон ойи бошидан буён Ал-Ақсо мажмуасига киришни чеклаб қўйган. Шу сабабли намозхонлар байрам ибодатини ҳам масжидга туташ ҳудудларда адо этишга мажбур бўлган. Хусусан, 20 март куни Исроил полицияси кириш йўлларини тўсиб қўйгани боис юзлаб киши Эски шаҳар ташқарисида намоз ўқиган.

Фаластинликлар ушбу қарорни Исроилнинг “хавфсизлик вазияти“дан фойдаланиб, Ал-Ақсо устидан назоратни тўлиқ қўлга киритиш стратегиясининг бир қисми деб ҳисобламоқда.

Ҳозирда Ал-Ақсо мажмуаси Иордания томонидан бошқарилади, бироқ масканга кириш-чиқиш тўлиқ Исроил кучлари назоратида. Ўнлаб йиллар давомида сақланиб келаётган “статус-кво”га кўра, яҳудийлар ва бошқа мусулмон бўлмаганларга белгиланган соатларда Шарқий Қуддусдаги мажмуага киришга рухсат берилади. Лекин уларга ибодат қилиш ёки диний рамзларни намойиш этиш тақиқланган.

Шунга қарамай, Исроил миллий хавфсизлик вазири Итамар Бен-Гвир бир неча бор ушбу тартибга қарши чиқиб, яҳудийларнинг ибодат ҳуқуқини талаб қилган. 2024 йилда у ҳатто масжид ҳудудида синагога қуриш таклифини илгари сурган эди.

Сўнгги ойларда Эски шаҳарда фаластинлик диндорлар ва диний ходимларнинг ҳибсга олиниши, шунингдек, яҳудий кўчманчиларнинг мажмуага бостириб кириши кескин кўпайди. Полиция ҳатто намоз вақтида масжид ичида қўлга олиш ишларини амалга оширмоқда. Одатда Ҳайит арафасида гавжум бўладиган Эски шаҳар жума куни ҳувуллаб қолди. Ал-Ақсо имоми ва Қуддуснинг собиқ бош муфтийси Шайх Экрима Сабрий мусулмонларни Ҳайит намозини масжидга имкон қадар яқин жойда адо этишга чақирувчи фатво чиқарди.

Масжиднинг ёпилиши Араб давлатлари лигаси томонидан “халқаро ҳуқуқнинг очиқдан-очиқ бузилиши” сифатида кескин қораланди. Ташкилот бу ҳолат эътиқод эркинлигига путур етказишини ва бутун минтақада кескинликни кучайтиришини билдирди. Ислом ҳамкорлик ташкилоти ва Африка Иттифоқи комиссияси ҳам қўшма баёнот билан чиқиб, айниқса муборак Рамазон ойида бундай чекловларнинг жорий этилиши қабул қилиб бўлмас ҳолат эканини таъкидлади.

• Фаластин
• Hayit
• Isroil
• Масжид
• cheklov
• тақиқ