Buyuk Britaniyaning Milliy arxivida AQSH Mustaqillik deklaratsiyasining ilk bosma nusxalaridan biri tasodifan topildi. Mutaxassislar topilmani tarixiy jihatdan alohida ahamiyatga ega hujjat sifatida baholamoqda. Ma’lum qilinishicha, hujjat G‘arbiy Londondagi Kyu shahridagi Milliy arxivda XVIII asrga oid dengiz floti hujjatlari kataloglashtirilayotgan paytda aniqlangan. Arxiv ko‘ngillisi Maykl Skarr hujjatning dastlabki satrlarini ko‘rishi bilan uning AQSH Mustaqillik deklaratsiyasi ekanini anglagan. Tadqiqotchilar ushbu nusxa 1776-yil iyul oyida Nyu-Hempshir shtatining Ekseter shahrida chop etilgan mashhur “Ekseter bosmasi” ekanini ta’kidlamoqda.

Bugungi kunga qadar uning atigi 11 ta nusxasi saqlanib qolgani ma’lum bo‘lib, Buyuk Britaniyada topilgani AQSH hududidan tashqarida aniqlangan yagona nusxa hisoblanmoqda. Mutaxassislarning aniqlashicha, hujjat 1776-yil dekabr oyida Ispaniya qirg‘oqlari yaqinida Britaniya harbiy kemasi tomonidan qo‘lga olingan Amerikaning Dalton nomli xususiy kemasi hujjatlari orasida saqlanib qolgan. Boshqa muhim materiallar alohida rasmiylashtirilgan bo‘lsa, mazkur deklaratsiya oddiy hujjat sifatida arxivga topshirilib, ikki asrdan ortiq vaqt davomida e’tibordan chetda qolgan.

Tarixchilarga ko‘ra, kema kapitani Eliezer Jonson deklaratsiya nusxasini Portsmut shahrida sotib olgan bo‘lishi mumkin. Shuningdek, u safar davomida hujjatni ekipaj a’zolariga ovoz chiqarib o‘qib bergani ham taxmin qilinmoqda. Eslatib o‘tamiz, AQSH 1776-yil 4-iyul kuni Buyuk Britaniyadan mustaqilligini e’lon qilgan. Mazkur topilma esa Amerika mustaqilligi tarixini o‘rganishda muhim manbalardan biri sifatida baholanmoqda.