2026 йил август ойида Ер юзида кузатувлар тарихидаги энг юқори ўртача ҳароратлардан бири қайд этилди. Европа Иттифоқининг Коперник иқлим ўзгаришини ўрганиш хизмати (C3С) маълумотларига кўра, ой давомида глобал ўртача ҳарорат саноатлашувгача бўлган даврдагидан 1,5 даражадан кўпроққа юқори бўлган.

Август ойида дунёнинг турли ҳудудларида иқлим ва об-ҳаво билан боғлиқ фавқулодда ҳодисалар кузатилди. Непал ва Хитойнинг Тибет ҳудудида сув тошқинлари ва кўчкилар юзлаб инсонларнинг ҳаётига таъсир кўрсатган бўлса, Индонезия, Белгия ва Грецияда ўрмон ёнғинлари кучайди. Венгрия ва Руминияда эса кучли қурғоқчилик қайд этилди.

C3S маълумотларига кўра, август ойида дунё бўйича ер юзасидаги ҳавонинг ўртача ҳарорати 16,96 даражани ташкил этган. Бу кўрсаткич XIX асрда, яъни инсоният нефть, кўмир ва газни саноат миқёсида ёқа бошлаган даврдаги ўртача ҳароратдан 1,65 даража юқори.

Ҳароратнинг саноатлашувгача бўлган даврга нисбатан 1,5 даражадан ошиши алоҳида аҳамиятга эга. Чунки қарийб 200 давлат 2015 йилдаги Париж иқлим келишуви доирасида глобал исишни узоқ муддатда шу чегарада ушлаб қолишга ҳаракат қилишга келишган.

Бироқ мутахассислар август ойидаги рекорд ҳарорат Париж келишувидаги 1,5 даражалик чегаранинг расман бузилганини англатмаслигини таъкидламоқда. Мазкур чегара алоҳида ой ёки йил кўрсаткичига эмас, балки узоқ муддатли ўртача ҳароратга нисбатан белгиланади. Ҳозирда глобал узоқ муддатли исиш даражаси саноатлашувгача бўлган даврга нисбатан тахминан 1,4 даражани ташкил этмоқда.

Европада эса иссиқ об-ҳаво оқибатлари янада яққол намоён бўлди. Узоқ давом этган иссиқлик тўлқинлари экинларга зарар етказди, дарёлардаги сув сатҳи пасайди ва тупроқ намлиги камайди. Айрим ҳудудларда йўллар ва темирйўллар зарар кўрди, мактаблар ёпилди, шифохоналарга мурожаатлар кўпайди.

БМТ ҳам глобал исишни 1,5 даража доирасида сақлаб қолиш тобора қийинлашаётганини билдирган. Ташкилот мамлакатларни меъёрдан ортиқ исиш хавфини камайтириш учун карбонат ангидрид чиқиндиларини тезроқ қисқартиришга чақирмоқда.

Аввалроқ Францияда 2026 йил кузатувлар тарихидаги энг иссиқ ёз сифатида қайд этилгани хабар қилинган эди. Мамлакатда июнь ойининг охирида кузатилган кучли иссиқлик тўлқини оқибатида 2 025 та қўшимча ўлим ҳолати қайд этилган.