Sovet Ittifoqini liberallashtirish va isloh qilish jarayonini boshlab bergan, oxir-oqibatda uning tarqalib ketishiga sababchi bo‘lgan so‘nggi rahbari bugun, 31-avgust kuni 91 yoshida Rossiyada vafot etdi.

Xo‘sh, Mixail Gorbachyovning bolalik yillari va siyosiy hayot yo‘li qanday o‘tgan?

Ushbu tayyorlangan fotojamlanma orqali siz siyosatchini AQSh prezidenti Ronald Reygan, Britaniya Bosh vaziri Margaret Tetcher, Buyuk Britaniya qirollichasi Yelizaveta II, Gollivud aktyori Leonardo Di Kaprio, Germaniya kansleri Angela Merkel va yana boshqa ko‘plab taniqli arboblar bilan munosabatlari qanday bo‘lgani haqida bilib olishingiz mumkin.

^{Mixail Gorbachyov to‘rt yoshida bobosi va buvisi Panteley va Vasilisa bilan.
Rasm: Gorbachyov fondi.}

_{Komsomol-Yosh kommunistik ittifoqidan olingan ushbu sanasi ko‘rsatilmagan suratda Mixail Gorbachyov 19 yoshida Rossiyaning janubiy tekisliklarida o‘rim-yig‘im kombaynini haydagani uchun olgan Mehnat Qizil Bayroq ordeni bilan suratga tushmoqda.}

_{Maktab teatri: Mixail Gorbachyov 1940-yillarda Mixail Lermontovning "Maskarad" dramasida o‘ynaydi.
Rasm: Gorbachev fondi.}

_{Sovet Ittifoqi Kommunistik partiyasi a'zosi Mixail Gorbachyov suratga tushmoqda, seshanba, 21-oktabr, 1980-yil.}

_{Sovet davlati rahbari Mixail Gorbachyov va Britaniya Bosh vaziri Margaret Tetcher 1984-yil 15-dekabr, shanba kuni Londonda suratga tushmoqda.}

_{Fransiya Prezidenti Fransua Mitteran Sovet davlat rahbari Mixail Gorbachyov bilan qo‘shma matbuot anjumanida Gorbachyovning AQShga kosmosda qurollarni taqiqlash taklifini qo‘llab-quvvatlayotganga o‘xshaydi, lekin Sovet davlati rahbarining Parijdagi Yelisey saroyida Fransiya bilan to‘g‘ridan-to‘g‘ri qurolsizlanish bo‘yicha muzokaralar taklifini rad etdi.  1985-yil 4-oktyabr.}

_{AQSh Prezidenti Ronald Reygan, chap tomonda va Sovet davlat rahbari Mixail Gorbachyov Jeneva yaqinidagi Versoix shahridagi Fleur D'Eau villasining tashqarisida, Shveysariya, 1985-yil 19-noyabr, seshanba kuni uchrashuv chog‘ida suhbatlashmoqda.}

_{Prezident Ronald Reygan Sovet Ittifoqi Kommunistik partiyasi Bosh kotibi Mixail Gorbachyov bilan 1985-yil 21-noyabrda Jenevada bo‘lib o‘tgan super kuchlar oʻrtasidagi ikki kunlik sammitda suhbatlashmoqda.} 

_{SSSR Prezidenti Mixail Gorbachyov 1985 yil 27-noyabr chorshanba kuni Moskvada Milliy parlamentda nutq so‘zladi.}

_{SSSR Bosh kotibi Mixail Gorbachyov va Germaniya Yagona Sotsialistik partiyasi (GSDP) Markaziy Komiteti Bosh kotibi Erich Xonekker SED XI Kongressida, 18-oktyabr 1986-yil.}

_{1987-yilda Gorbachyov va AQSh prezidenti Reygan yadroviy qurolsizlanish bo‘yicha asosiy shartnomani imzoladilar. Sovet davlati rahbari Mixail Gorbachyov, chap tomonda va Prezident Reygan 1987-yil 8-dekabrda Vashingtonda  raketalardan foydalanishni taqiqlovchi o‘rta masofali yadroviy kuchlar shartnomasini imzolash paytida. (Bettmann arxivi)}

_{AQSh prezidenti Ronald Reygan, chapda va Sovet davlati rahbari Mixail Gorbachyov Qizil maydonda, orqa fonda Avliyo Vazil sobori bilan Moskvada, Sovet Ittifoqi, seshanba, 31-may, 1988-yil.}

_{Jorj Bush, prezident Ronald Reygan va Mixail Gorbachyov 1988-yil dekabr oyida Manxetten silueti fonida Gubernatorlar orolida suratga tushishdi.
Surat: Dirck Halstead/LIC/Getty Images.}

_{Kuba prezidenti Fidel Kastro, o‘ngda va Sovet davlati rahbari Mixail Gorbachyov korteji Gavana shahri markazidan o‘tayotgan olomonga qo‘l silkitmoqda, Kuba, dushanba, 1989-yil 3-aprel.}

_{Buyuk Britaniya Bosh vaziri Margaret Tetcher Sovet davlati rahbari Mixail Gorbachyovning 1989-yil 6-aprelda Londondagi muzokaralaridan so‘ng Dauning-stritda nutqini tinglamoqda.(Associated Press)}

_{1989-yil 7-aprelda Vindzor qal'asiga kiraverishda Mixail Gorbachyovni qirolicha Yelizaveta II kutib oldi.
Surat: PA}

_{1989-yil 16-mayda Xitoyning sobiq prezidenti Li Syannyan. Deng Syaopin Pekinda Mixail Gorbachyov bilan qo‘l berib ko‘rishdi. 
Surat: AFP/Getty Images}

_{Mixail Gorbachyov rafiqasi Raisa bilan 1989-yil 17-mayda Pekinda Buyuk Xitoy devoriga sayohat qildi.
Surat: Mark Avery/AP}

_{Sovet Prezidenti Mixail Gorbachyov va uning rafiqasi Raisa Parijga tashrifi chog‘ida olomonga qo‘l silkitmoqda, Fransiya, chorshanba, 1989-yil 5-iyul.}

_{Rim papasi Ioann Pavel II SSSR Prezidenti Mixail Gorbachyov bilan Kreml boshlig‘i va pontifik o‘rtasidagi ilk uchrashuvda, Vatikanda, 1989-yil 1-dekabr, juma kuni qo‘l berib ko‘rishdi.}

_{SSSR Prezidenti Mixail Gorbachyov 1990-yil 11-yanvarda Vilnyusdagi Lenin haykali oldida litvaliklar bilan gaplashmoqda. Surat: Viktor Yurchenko/AP}

_{1991-yildagi noroziliklar. O‘sha yilgi davlat to‘ntarishi Gorbachyovning hokimiyatdagi davri tugaganidan darak berdi. Olti oy o‘tgach, Gorbachyov ketdi; Kommunistik partiyaning o‘zi noqonuniy deb e'lon qilindi va Rossiya yangi, noaniq kelajakka yo‘l oldi.}

_{Rossiya Prezidenti Boris Yeltsin, o‘ngda, Sovet Prezidenti Mixail Gorbachyov bilan qo'l berib ko‘rishdi va 1991-yil 23-avgustda Moskvada, Rossiya Federatsiyasi binosida Rossiya xalq deputatlari bilan uchrashgani uchun unga minnatdorchilik bildirdi.}

_{SSSR Prezidenti Mixail Gorbachyov 1991-yil 27-avgustda Moskvada bo‘lib o‘tgan Oliy Kengashning navbatdan tashqari sessiyasining ikkinchi kunida.}

_{1991-yil 5-sentabr, payshanba kuni Moskvada boʻlib oʻtgan Xalqlar Kongressining yopilish majlisi boshlanishida Rossiya Federatsiyasi Prezidenti Boris Yeltsin, chapda va SSSR Prezidenti Mixail Gorbachyov minbarga chiqishdi.}

_{SSSR Prezidenti Mixail Gorbachyov Kremlda iste'foga chiqish nutqi oldidan soatidagi vaqtni tekshirmoqda, 1991-yil 25-dekabr.
Surat: Liu Heung Shing/AP}

_{1991-yil 25-dekabr, chorshanba kuni Kremlda, Moskva. Sovet Ittifoqining sakkizinchi va oxirgi rahbari, sobiq Sovet Ittifoqi Prezidenti Mixail Gorbachyov Rossiya televideniyasida so‘zlaganidan so‘ng, iste'foga chiqish haqidagi nutqini stol ustida yopdi.}

_{Sobiq Sovet Prezidenti Mixail Gorbachyov, o‘ngda, Rossiya Prezidenti Boris Yeltsin bilan Moskva, Rossiyada, 1991-yilgi suratda.}

_{AQShning sobiq prezidenti Ronald Reygan va uning rafiqasi 1992-yil may oyida Santa-Barbaradagi ranchosida Gorbachyovlarni mehmon qilishdi. Surat: (Bob Galbraith / Associated Press)}

_{Sobiq prezident Ronald Reygan (o‘ngda) sobiq SSSR prezidenti Mixail Gorbachyovni (chapda) Reyganning ranchosida jipda sayr qildiryapti. Surat: PIC:AP}

_{AQShning sobiq prezidenti Bill Klinton (o‘rtada) 2002-yil 10-martda Frank Foundation Child Assistance International sharafiga Nyu-Yorkdagi Rossiya elchixonasida Gorbachyov tomonidan uyushtirilgan kechki ovqat oldidan Mixail Gorbachyov va U2 guruhi solisti Bono bilan. Surat: Stiven Chernin/AP}

_{Rossiya prezidenti Vladimir Putin, o‘ngda, sobiq SSSR prezidenti Mixail Gorbachyov bilan Germaniya shimolidagi Shlezvigdagi Gottorf qasrida matbuot anjumani boshida, seshanba, 21-dekabr, 2004-yil.}

_{Mixail Gorbachyov 2005-yil iyun oyida Gaiza shahridagi Point Alpha mukofotini topshirish marosimida burgut tutmoqda.}

_{AQSh prezidenti Barak Obama 2009-yil 7-iyulda Rossiyaga tashrifi chog‘ida Mixail Gorbachyov bilan uchrashdi.
Surat: Sipa/Rex/Shutterstock}

_{Mixail Gorbachyov va Gollivud aktyori Leonardo Di Kaprio 2010-yil fevral oyida Berlinda "Tinchlik uchun kino" jamg‘armasi mukofoti taqdimoti paytida.}

_{Arnold Shvartsenegger chap tomonda, sobiq Sovet davlati rahbari Mixail Gorbachyov va Isroil prezidenti Shimon Peres 2011-yil 30-mart kuni Londondagi Royal Albert Hallda Gorby 80 Gala-ga tashrif buyurishdi. Konsertda sobiq sovet davlati rahbarining 80 yoshi nishonlandi. Deyv Benett/G80, Getty Images}

_{Sobiq Sovet Ittifoqi rahbari Mixail Gorbachyov va Germaniya kansleri Angela Merkel 2011-yil fevral oyida Kennedi muzeyida. "Oilaviy albomdan" foto ko‘rgazmasining ochilishida.}

_{Tibet ruhoniysi Dalay Lama va sobiq Sovet davlati prezidenti 2012-yil aprel oyida Chikago simfonik orkestrida boʻlib oʻtgan Tinchlik Nobel mukofoti laureatlarining 12-Butunjahon sammitidagi munozarada ishtirok etishdi.}

_{Sovet Ittifoqining sobiq prezidenti Mixail Gorbachyovni 2012-yil 1-noyabr, payshanba kuni Xyustonda AQShning sobiq prezidenti Jorj Bush kutib oldi.}

_{Sovet Ittifoqining sobiq prezidenti Mixail Gorbachyov Associated Press agentligiga o‘z fondining bosh qarorgohida bergan intervyusida, Moskvada, Rossiya, juma, 9-dekabr, 2016-yil.}

_{2019-yil 9-may, payshanba kuni Rossiyaning Moskva shahridagi Qizil maydonda Ikkinchi jahon urushidagi g‘alabaning 74 yilligini nishonlash uchun G‘alaba kuni harbiy paradda qatnashishga kelgan sobiq Sovet Ittifoqi yetakchisi Mixail Gorbachyovga yordamchilari zinadan tushishga ko‘maklashmoqda.}

_{SSSRning birinchi va oxirgi prezidenti Mixail Gorbachyov Moskvadagi Novodevichiy qabristoniga, turmush o‘rtog‘i yoniga dafn etiladi.}

Muallif: Sardor To‘lanboyev

• Foto hikoya
• Mixail Gorbachyov
• SSSR