Sarguzashtlar ishqibozi va arxeolog Jorj Ridjuey Sharqiy Angliyaning Ipsvich shahridan Rim imperiyasi va temir davriga oid 748 ta oltin va kumush tangalarni topdi. 

Qayd etilishicha, bu bir necha yil oldin sodir bo‘lgan, ammo tafsilotlar yaqindagina ommaga e’lon qilingan.

31 yoshli Jorj qassob bo‘lib, bolaligidanoq Xarrison Fordning “Indiana Jons” filmiga havas qilib kelgan. U yoshligidanoq kovboylar singari shlyapa kiyib, qo‘lida qamchi ko‘tarib yuradi.

U 2019 yilning sentyabrida “Google Earth” xaritalarini ko‘zdan kechirayotib, Ipsvich yaqinidagi Suffolkda g‘ayrioddiy dala sxemasiga duch keldi. So‘ngra metall detektorni olib, safarga otlanadi.

Ridjuey u yerda miloddan avvalgi 46-47 yillarga oid Yuliy Syezarning kumush dinorini topadi. Yana bir necha soatlik qidiruvdan so‘ng yana 180 dona tanga topiladi, so‘ngra singan qozon qismlari va boshqa tangalar “ko‘rinish beradi”. Uning fikricha, bu pullarning barchasi bitta kesh sifatida birga ko‘milgan.

Arxeologlar bilan ishlagan holda, qolganlarini – jami 748 dona tangani qazib olish uchun taxminan uch oy vaqt ketgan.

Britaniya Temir davri xazinalari va Rim tangalari muzeyi kuratori doktor Eleanor Xeyning aytishicha, bu hozirda Britaniyada topilgan eng katta qimmatbaho metallar xazinasi bo‘lib, Klavdiy I hukmronligi davriga (mil. 41-54 yillar) to‘g‘ri keladi.

“Bu g‘ayrioddiy topilma, chunki xazinada keltlar yetakchisi Kunobelinus (Shimoliy Temza mintaqasini boshqargan va Kolchesterda bazasi bo‘lgan) davridagi temir davri tangalari Rim tangalari bilan birlashtirilgan. Sharqiy Angliyada topilgan boshqa aralash xazinalar odatda Rim tangalarini Norfolk va Suffolkdagi mahalliy temir davri Sharqiy Angliya tangalari bilan birlashtiradi”, – deydi Xey.

Muzey vakili Klavdiyning mil. 43-yilda – Buyuk Britaniya rimliklar tomonidan bosib olinishidan sal avval zarb qilingan oltin tangaga alohida e’tibor qaratdi. Uning so‘zlariga ko‘ra, bunday tangalar juda kam uchraydi.

Hozirda xazinani Londondagi Britaniya muzeyi vakillpri tomonidan baholash jarayoni ketmoqda. Ushbu yodgorliklar uchun yakuniy mukofot Jorj Ridjuey va xazina topilgan Suffolkdagi yer egasi o‘rtasida bo‘linadi.

Ridjueyning o‘zi bu topilmani hayratlanarli va aqlbovar qilmas, deb atagan, biroq u buni foyda uchun emas, balki tarixiy topilmalarni qidirish uchun qilganini ta’kidladi.

Jorj xazina yaqinida qadimiy Rim shaharchasi bo‘lishi mumkin, deb hisoblaydi. Endi u mahalliy arxeologlar bilan birgalikda shaharni topib, uni o‘rganishga harakat qilmoqchi ekanini ma’lum qilgan.

• Arxeolog
• Qassob
• Xazina